Bộ trưởng Tài chính: "Lương cao vì cộng cả thu nhập"

(VTC News) - Sáng nay (10/6), QH đã chất vấn bộ trưởng Tài chính Vũ Văn Ninh. Đây là lĩnh vực mà nói như Chủ tịch QH Nguyễn Phú Trọng là rất quan trọng nhưng cũng rất khó.

Đã có 14 ĐB với hơn 20 lượt ý kiến trao đổi tại phiên chất vấn, chủ yếu xung quanh việc tăng giá và quản lý giá một số mặt hàng thiết yếu trong thời gian qua, nợ công và vấn đề lương, thu nhập của lãnh đạo Tổng công ty đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) cao gây bức xúc trong dư luận.

Là một người dày dạn kinh nghiệm trong việc đăng đàn trả lời chất vấn, Bộ trưởng Tài chính rỏ ra khá bình tĩnh và nắm chắc và khá chi tiết các vấn đề chuyên môn. Tuy nhiên, phần trả lời của bộ trưởng Tài chính có phần hơi dài, có lúc chưa đi thẳng vào bản chất vấn đề khiến một số ĐB chưa thật hài lòng.

Thua lỗ 1.000 tỷ vẫn trả lương Phó TGĐ 5 tỷ

Mở đầu phiên chất vấn, ĐB Nguyễn Minh Thuyết (Lạng Sơn) khiến không khí nóng lên khi hỏi thẳng Bộ trưởng Tài chính xem có phải ông hiện đang kiêm nhiệm chức Chủ HĐQT của Tổng Công ty SCIC (Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh nợ nhà nước - pv), trên thế giới có nước nào kiêm nhiệm vậy không?

Không hề tỏ ra bị động trước câu hỏi “nhạy cảm” này, Bộ trưởng Tài chính khẳng định ông đang kiêm chức vụ này. Và đó là “nhiệm vụ Thủ tướng Chính phủ phân công”. Bộ trưởng Tài chính nói chưa thể nghiên cứu hết được hết tất cả trên thế giới nhưng có, không chỉ Bộ trưởng làm Chủ tịch mà Thủ tướng làm Chủ tịch HĐQT.

ĐB Nguyễn Minh Thuyết (Lạng Sơn) mở đầu phiên chất vấn bằng một loạt nghi vẫn về tiền lương ở SCIC. (Ảnh: TTXVN)

Không đồng tình với giải trình của Bộ trưởng Tài chính, ĐB Nguyễn Minh Thuyết tiếp tục “truy”: “Vấn đề tôi đặt ra không phải chỉ nhằm vào một Tcty là SCIC mà nó đặt vấn đề rộng hơn là các Tập đoàn của Nhà nước, lương ở đó như thế nào? quản lý thế nào? Và quan trọng là căn cứ có hợp lý không, việc thực hiện có nghiêm không? Duyệt lương của lãnh đạo là 38 tỷ, nhưng khi thực hiện lại thành 80 tỷ, làm thêm 200h/năm, thậm chí là 500h/năm có đúng hay không?”, ĐB Thuyết chất vấn.

Chưa hết, theo ĐB Nguyễn Minh Thuyết, những sai phạm này rất rõ, đặc biệt dư luận quan tâm hiệu quả kinh doanh như thế nào? “Có những tập đoàn Nhà nước kinh doanh lỗ hàng nghìn tỷ, nhưng lương của Phó TGĐ nước ngoài là 5 tỷ. Mình trả lương như thế liệu mình có sợ người nước ngoài cười mình là một người không hiểu biết gì về mặt kinh doanh không, lỗ hàng nghìn tỷ mà vẫn sẵn sàng trả lương cho người ta như vậy”, ĐB này gay gắt.

Đáp lại truy vấn của ĐB Nguyễn Minh Thuyết, Bộ trưởng Tài chính cho rằng Bộ Tài chính không phải là cơ quan duyệt lương cho các tập đoàn. Đồng thời, cách tính lương đã căn cứ vào một loạt các quy định của nhà nước. “Không phải riêng Tổng công ty SCIC được hưởng như vậy mà các tổng công ty khác cũng thực hiện trên nguyên tắc như vậy”, Bộ trưởng Vũ Văn Ninh chốt lại.

Cùng chung quan điểm, ĐB Trần Du Lịch (TP.HCM), cho rằng cái mà xã hội bức xúc không phải lương ở SCIC là bao nhiêu, mà là “nếu làm ra lợi nhuận thật sự cho đất nước thì hưởng thu nhập tương xứng, nhưng ở SCIC người ta thắc mắc phần nào là lợi nhuận do anh đầu tư, phần nào người ta mới giao cho anh để anh ngồi anh chia cổ tức, chứ anh chưa làm gì cả?”.

Nhiều khoản thu nhập (không phải tiền lương) như điện thoại, ăn trưa, tiền làm thêm giờ, tiền thưởng kết quả sản xuất kinh doanh... “cộng dồn lại nên mới làm cho tổng số tiền cao lên”. (Ảnh: TTXVN)

Chỉ có khoản kinh doanh bằng vốn điều lệ của SCIC, mà SCIC đang đầu tư vào một số DN, đầu tư vào một số nơi phát sinh ra lãi thì cái đó được hạch toán là lãi của SCIC. Đó là hạch toán khá rành mạch, sắp tới đây sẽ hạch toán rành mạch hơn, để rõ ràng những vấn đề này ra, Bộ trưởng Tài chính phân trần.

Chốt lại vấn đề lương ở SCIC, Chủ tịch QH Nguyễn Phú Trọng cho rằng câu hỏi gửi đến Thủ tướng Chính phủ là lương và thu nhập của các TCty Nhà nước, trong đó có SCIC. “Ở đây cũng không phải là vấn đề lương, lương người ta theo quy định của pháp luật rồi, vấn đề là tổng thu nhập như thế có hợp lý không? Nó có bảo đảm hài hòa với các lĩnh vực khác, các ngành khác không?”

Chủ tịch QH nêu vấn đề: “Nếu bảo là theo pháp luật thì với tư cách là Bộ quản lý, Bộ tham mưu cho Chính phủ, tư lệnh ngành thì đề xuất những việc gì? Thậm chí pháp luật chưa hợp lý thì ta phải kiến nghị để sửa pháp luật, sửa quy định để bảo đảm hài hòa chung. Trong điều kiện của chúng ta như thế này tôi cảm thấy dư luận, dân nếu chỉ nghe tổng thu nhập như thế là chưa đồng tình”.

Bộ Tài chính không điều hành giá xăng dầu vì… sức ép

Về việc 17 DN kinh doanh 14 mặt hàng thuộc danh mục bình ổn giá như xăng dầu, điện, phân bón, xi măng… nhưng có tới 11 DN không đăng ký niêm yết giá, trong khi các DN này mỗi năm lãi ít cũng vài chục tỷ, cá biệt có DN lãi tới cả nghìn tỷ đồng, ĐB Nguyễn Danh Út (Kiên Giang) bức xúc: “DN không đăng ký niêm yết giá chỉ bị phạt 80,5 triệu đồng/11 DN, có quá nhẹ không khi lãi suất hàng trăm tỷ đồng trước mồ hôi, công sức của người tiêu dùng, nhất là nông dân?”.

Trước câu hỏi này, Bộ trưởng Tài chính thừa nhận các Bộ không thể làm hết, đi kiểm tra hết được tất cả các giá cả, hàng hóa này mà chỉ kiểm tra có trọng điểm, phát hiện sai thì cũng chỉ phạt theo quy định của pháp luật nhưng mức phạt quá nhẹ, nên muốn phạt hơn cũng không được.

Giá xăng dầu vẫn tiếp tục là tâm điểm để các ĐB truy vấn người đứng đầu ngành tài chính. Vì sao xăng tăng giá nhanh, tăng cao còn khi giảm giá thì giảm giá chậm, giảm ít là câu hỏi ĐB Danh Út (Kiên Giang) đưa ra với bộ trưởng Ninh.

ĐB Nguyễn Danh Út (Kiên Giang): “DN không đăng ký niêm yết giá chỉ bị phạt 80,5 triệu đồng/11 DN, có quá nhẹ không khi lãi suất hàng trăm tỷ đồng trước mồ hôi, công sức của người tiêu dùng, nhất là nông dân?”. (Ảnh: TTXVN)

“Chúng tôi cũng kiểm soát rất chặt chẽ và cũng luôn luôn đứng về lợi ích của người tiêu dùng, làm sao xử lý hài hòa giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng. Cũng không phải có cái gì bao che cho DN hay chỉ đứng về phía DN”, Bộ trưởng Tài chính khẳng định.

Chưa hài lòng, ĐB Trần Thị Quốc Khánh (Hà Nội) tiếp tục đặt câu hỏi việc tăng cường các biện pháp kiểm tra, xử lý các DN vi phạm Nghị định 84 của Chính phủ, công khai minh bạch là khó hay chỉ dựa vào sức ép từ dư luận để yêu cầu DN phải giảm giá? Làm sao để điều hành xăng dầu sát với giá thế giới chứ không phải theo cách duy ý chí hoặc chỉ dựa vào sức ép?

Theo Bộ trưởng Tài chính, ở đây không phải dựa vào sức ép mà chính Chính phủ nhận thức thấy phải kiểm soát giá này, chỉ số giá tiêu dùng của năm 2009 không tăng cao cho nên Chính phủ chủ động chứ không phải dựa vào sức ép dư luận nào cả. Điều hành vừa rồi chúng tôi có kiểm tra thì thấy doanh nghiệp chấp hành nghiêm túc, không có doanh nghiệp nào vi phạm việc điều hành giá này.

Không giấu nợ vì “nếu vỡ nợ, tôi là người chịu trách nhiệm đầu tiên”

ĐB Ngô Văn Minh (Quảng Nam) lo ngại nợ Chính phủ năm 2007 đến nay tăng rất nhanh, dự báo năm nay lên gần 45% sát với trần cho phép. ĐB này lo lắng nợ công không chỉ nợ Chính phủ mà gồm các khoản nợ Chính phủ bảo lãnh như bảo lãnh cho Vinashin vay, nợ của chính quyền địa phương như trái phiếu đô thị v v... Cho rằng nợ công thì phải trả nên ĐB này đề nghị người đứng đầu ngành tài chính công bố con số thực về nợ công và làm rõ vấn đề quản lý sử dụng như thế nào? Cách trả nợ ra sao để tăng hiệu quả vay nợ đầu tư phát triển, giảm nhẹ gánh nợ của nhân dân, của đất nước và đừng để nhân dân quá lo lắng việc vay thêm để đầu tư đường sắt cao tốc như chúng ta đang bàn hiện nay. Đây cũng là băn khoăn mà ĐB Phạm Xuân Thường (Thái Bình) muốn chất vấn.

Không ngần ngại, bộ trưởng Tài chính quả quyết việc đưa ra con số nợ công (nợ quốc gia, nợ Chính phủ) là hoàn toàn chính xác, đã bao gồm cả nợ của DN Nhà nước tự vay, tự trả, đã bao gồm nợ bảo lãnh của Chính phủ cho các DN. Theo Bộ trưởng Vũ Văn Ninh, nợ Chính phủ hiện nay là 41,9% GDP, trong đó nợ nước ngoài chiếm 58,8% GDP, chủ yếu là vay dài dạn từ 30 đến 40 năm.

Nợ nước ngoài của quốc gia hiện nay là 38,9% GDP, trong đó nợ trung và dài hạn là 86,5% trong cơ cấu, còn lại là nợ ngắn hạn. Như vậy trong nợ ngắn hạn này thì nợ của Chính phủ là 64%, nợ của DN là 36%, vậy các khoản đại biểu nói đã được cộng đầy đủ vào trong này.

“Với tư cách là Bộ trưởng Bộ Tài chính, chúng tôi không giấu chuyện này bởi vì sau này, nếu vỡ nợ tôi là người phải chịu trách nhiệm đầu tiên, cho nên phải báo cáo đầy đủ, báo cáo hết”, người đứng đầu Bộ Tài chính bày tỏ.

Theo bộ trưởng Ninh, tỷ lệ trả nợ của Chính phủ hiện nay nằm dưới trần là 50%, theo quy định giới hạn nợ an toàn của chúng ta cho đến năm 2010 là dưới 50% thì hiện nay chúng ta đang thực hiện theo đúng chiến lược đó.

Bộ trưởng Bộ Tài chính rất tự tin khẳng định đến nay thì chúng ta không có khoản nợ nào quá hạn mà chúng ta không trả được. “Đây mới là chỉ tiêu vô cùng quan trọng. Chúng tôi đã nghiên cứu các nước rồi, có những nước chỉ tiêu nợ so với GDP rất thấp, nhưng nợ không trả được thì rất lớn thì vẫn vỡ nợ. Nhưng chúng ta đã trả nợ đầy đủ và bố trí được ngân sách trong phạm vi như vậy. Thực ra cũng có thể nói tóm tắt một câu, tức là chúng ta sử dụng nợ này là nhìn tổng thể mà nói là có hiệu quả, trả được nợ”, bộ trưởng Tài chính lạc quan.

Cũng theo bộ trưởng Ninh, về việc vay để thực hiện dự án đường sắt cao tốc, vì thời gian vay cũng khá dài và làm theo tiến độ, bình quân có thể mỗi một năm tăng khoản vay nếu có dự án đầu tư đường cao tốc từ 1,6 đến 2 tỷ USD. Con số này tương ứng với nó nợ Chính phủ và nợ quốc gia, bài toán này rất phức tạp và rất khó, bởi vì chúng ta vẫn tiếp tục phải vay ODA, bảo lãnh, phát hành trái phiếu Chính phủ, vẫn phải tiếp tục bội chi ngân sách ở mức độ nhất định để đầu tư. “Tôi tính cả những khoản đấy thì dư nợ không giảm khoản nào cả, mà vẫn đảm bảo hết thì dư nợ tăng thêm khoảng 3%. Còn nếu chúng ta bảo thôi, dừng lại các dự án, không vay nữa, không đầu tư nữa, không phát hành trái phiếu nữa thì dư nợ lại xuống ngay”, Bộ trưởng Tài chính nhận định.

Ngọc Linh