Ca sỹ phòng trà hào quang phù du

Hát hay, xinh đẹp, học hành bài bản, nhưng khác với sao ca nhạc, ca sỹ không tên phòng trà, chẳng bao giờ được báo chí truyền thông quan tâm đến. Khán giả, cũng chẳng biết họ là ai, têngì, chỉ biết họ là ca sỹ, hát ở phòng trà, thế thôi, như gió như mây thoảng qua nhạt nhòa, như những ngôi sao mờ mịt nhỏ nhoi trong đêm đầy sao của thế giới showbiz.

Cạnh tranh khốc liệt

Không ai biết, họ cũng có những số phận, như những thiên tài bị bỏ quên, không may mắn. Họ cũng có nỗi niềm riêng, ngút ngàn tâm sự, những trăn trở âu lo, áp lực công việc cùng sự cạnh tranh khốc liệt về nghề với nhau. Thế giới của họ, cũng phức tạp bội phần như thế giới sao ca nhạc, thậm chí còn khốc liệt hơn, dữ dội hơn, bởi, chẳng có ai đứng ra bảo lãnh, bảo kê, chịu trách nhiệm hay che chở cho những ngôi sao cô đơn bé nhỏ ấy!

Ca sỹ phòng trà, ngoại hình phải bắt mắt, hát hay, biết hát đủ các thể loại nhạc theo yêu cầu của khán giả. Học hành, bằng cấp không quan trọng, nhưng đa số đều được đào tạo từ các trường nghệ thuật. Bởi nếu không qua trường lớp, ca sỹ sẽ chẳng thể nào đáp ứng nổi những yêu cầu khắt khe của các ông chủ phòng trà, và cũng chẳng đủ vốn liếng bài hát, phong cách, kỹ thuật biểu diễn để đứng trên sân khấu. Giống như các ngôi sao ca nhạc, họ cũng đổ mồ hôi, vật vã trong mỗi bài hát của mình. Họ cũng phải nhọc nhằn, lao tâm khổ tứ trong cácphòng studio lớn nhỏ.

Vất vả thế, nhưng catse cho mỗi buổi hát của họ cực thấp, trung bình dao động từ 3- 5 trăm ngàn đồng. Nếu tính vào tiền đầu tư xăng dầu đi lại, son phấn, quần áo, đầu tóc, ăn uống, coi như vừa xinh, thậm chí thâm hụt. Rất ít ca sỹ được catse 1 triệu đồng. Các ông chủ quán luôn miệng than phiền quán xá ế ẩm để hạ giácatse thấp tối đa, thảm hại. Có ca sỹ hết đát, hết thời, chấp nhận giá 100 ngàn, chủ yếu, hát cho vui, hát vì nhớ nghề.

Tiền đi hát, không đủ nuôi thân, trả tiền thuê nhà, thế mà không phải lúc nào cũng suôn sẻ, không phải tuần nào cũng đắt show (3 buổi/tuần). Có khi ở nhà mốc mép cả tháng vì nhiều ca sỹ quá. Có khi chủ quán chây ỳ nợ tiền catse. Cũng có khi, gần như bị trừ trài ăn quỵt trắng trợn. Ca sỹ đi hát, thỉnh thoảng cũng được khán giả mạnh tay ưu ái, gọi là bo cho một ít tiền, nhưng, phải gửi lại chia chác cho nhạc công. Rất hiếm có ca sỹ được khán giả mời đi ăn uống giao lưu và tặng quà. Ở ngoài Bắc vẫn chưa có thói quen bo cho ca sỹ như ở trong Nam.

Nghề nào cũng có cạnh tranh khốc liệt. Lành mạnh và không lành mạnh. Chuyện ca sỹ phòng trà nói xấu nhau, hạ thấp giá trị của nhau, bị nhạc công chơi đểu, dìm hàng nhau, là chuyện thường ngày của huyện! Thế giới nào mà chẳng có trắng đen. Họ cũng nhiều phen khốn đốn vì những trò lố của khán giả, bị khán giả không tôn trọng, la ó, đuổi xuống sân khấu, bị sàm sỡ, bị đủ các thứ trò hề. Ca sỹ hát, khán giả ở dưới chuyện trò, chúc tụng nhau, ầm ỹ như một cái chợ. Ai hát cứ hát, ai nghe cứ nghe và ai ồn ào cứ ồn ào. Như thế, nhưng ca sỹ, cấm không được hát nhép. Khán giả vô tư không biết, không để ý, nhưng ông chủ quán biết. Mà chủ quán đã biết, liệu hồn, hoặc là mất nghề, hoặc là, đừng bao giờ hé miệng hỏi catse!

Hát cùng những toan tính cá nhân

Nhưng, họ, vẫn lăn xả với nghề, vì đam mê, nhớ ánh đèn sân khấu, nhớ những tràng pháo tay của khán giả, thèm được cống hiến, được hát cho khán giả nghe. Một khi đã thích, đã yêu đến say mê đắm đuối âm nhạc thì chuyện tiền nong, chẳng thành vấn đề. Ðược hát, trên sân khấu, dù nhỏ nhoi đã là may lắm rồi, hạnh phúc sung sướng lắm rồi! Hát mọi nơi mọi chốn. Hát trong quán sinh viên, trong tiệc tùng hội nghị, cưới xin. Không phân biệt to nhỏ, sang hèn, gần xa. Hát hôn mê, lên đồng, như những con tằm, đứt ruột nhả tơ, cho đến lúc tàn hơi kiệt sức, mất giọng, nhan sắc tàn phai mới thôi đam mê cháy bỏng.

Có người đi hát, để rèn luyện kỹ thuật thanh nhạc, kỹ năng biểu diễn, bản lĩnh sân khấu, coi như là phần thực hành sau những buổi học lý thuyết thanh nhạc để mơ tới một nấc thang cao hơn cho sự nghiệp ca hát của mình. Có người, đi hát, như thể là tự tạo cơ hội cho mình, hoặc là sgặp ông bầu ca nhạc, hoặc là một đại gia nào đó, cho những toan tính riêng tư của đời mình. Có người, mơ cao với dài, sẽ thành sao, thành diva từ những bước đi đầu tiên lầm lụi này. Thực tế, không ít những ngôi sao ca nhạc, xuất phát điểm ban đầu, từ những phòng trà ca nhạc với tên tuổi vô danh của mình.

Ít người coi hát phòng trà là nghề chính của mình. Họ sống bằng những nghề khác và lấy nghề đó, để nuôi hay thỏa mãn niềm đam mê ca hát của mình. Bởi, ca sỹ phòng trà, tuổi nghề cực ngắn và thu nhập cực thấp. Chẳng ai dại khờ lại bám lấy nghề này để nuôi thân và coi đó là tương lại sự nghiệp của mình.

Nhưng đã là ca sỹ phòng trà, kiểu gì cũng phải cố sống cố chết, làm cho được, một cáimini liveshow, để bằng chị bằng em, để kỷ niệm ghi dấu ấn, tên tuổi mình với đời ca sỹ. Có cô em là ca sỹ không tên, lặn lội từ Nha Trang ra Hà Nội, một thân một mình, tung hoành trong các quán bar, ra rả như ve sầu đúng 10 năm, thấy, không được gì, chả có gì, trắng tay nên đã nghiến răng vay lãi, lấy tiền làm một mini liveshow ca nhạc giã từ sân khấu. Sau đêm ấy, cô đã uống rượu say mềm, rơi nước mắt, hát như lên đồng trong quán nhậu vỉa hè, rồi ra sân bay trở về quê hương ngay lập tức. Cô đi như chạy trốn khỏi những mảnh vỡ phù hoa của đời mình. Cô về quê, mở quán café, sống khỏe hơn những ngày đi hát. Những lúc nhớ nghề, cô lại hát một mình trong quán như người mất trí.

Ca sỹ phòng trà, với vẻ ngoài phù phiếm xa hoa, với bản tính nghệ sỹ, cũng không tránh khỏi những cạm bẫy chết người. Có người sa vào nghiện ngập ma túy. Có kẻ, lại làm gái bao, vợ hờ cho một ông già đại gia vợ nọ con kia nào đó. Nhưng cũng có người, nhờ đi hát, mà kiếm cho mình được một tấm chồng giàu sang phú quý. Buồn chán, nghèo, cô đơn, lại đầy áp lực, ca sỹ không tên rất dễ buông xuôi, buông thả, bất cần đời và sa chân vào vũng lầy nhân thế, đánh mất mình, trong một sớm một chiều, không ai hay và đời có đâu ngờ!

Sau câu hát, nghĩa mới là một nửa, ca sỹ không tên lại trở về với trạng thái đơn côi, hoàn cảnh sống tội nghiệpquạnh hiu của đời mình… Không ít trong số họ có một đời sống riêng tư rất trắc trở và bất ổn. Người đời, vẫn định kiến về nghề ca sỹ là “Xướng ca vô loài!” bát nháo, không phải hạng người đứng đắn chân chính, chả dại mà dây dưa vào.

Không có ca sỹ phòng trà, biên độ âm nhạc không được mở rộng ra bát ngát. Bỏ ra một khoản tiền nhỏ bé, khán giả có thể được nghe, thưởng thức trực tiếp những giọng hát hay, không kém gì sao. Bởi, chẳng nhiều người lắm, sẵn sàng bỏ ra vài triệu đồng để được nghe sao hát, có khi hát nhép!

Những ca sỹ không tên phòng trà, đã làm cho đời sống âm nhạc thêm phong phú, đa tầng đa diện và sống động. Họ đã đóng góp và cống hiến những phần không nhỏ cho đời sống tinh thần của xã hội. Chính họ, mới là những ca sỹ nhiệt tâm nhiệt tình nhất trong những chuyến lưu diễn từ thiện vùng sâu vùng xa và không đòi hỏi bất cứ một điều gì. Có khi tự bỏ tiền túi của mình ra.

Nhưng tiếc thay, như là định mệnh, thân phận họ, tên tuổi họ, vẫn còn mờ mịt xa xôi, bởi sự vô tâm thờ ơ của người đời, xã hội. Âu cũng là một sự bất công đáng tiếc trong thế giới showbiz nước nhà đang hỗn loạn bát nháo và đầy thảm họa này. Họ, hình như là những ngôi sao, ít tỳ vết, ítscandal, dù chỉ là những ngôi sao mờ nhạt khiêm tốn!

Kao Nguyên