Tại buổi Tọa đàm Góp ý Luật đất đai (sửa đổi) diễn ra chiều 28/3 tại kênh VTC 14 - Đài truyền hình kỹ thuật số, hai vấn đề được nhiều độc giả quan tâm nhất là cơ chế bồi thường giá đất và việc sử dụng hợp lý, tránh gây lãng phí tài nguyên đất.
Tham nhũng đất đai là lớn nhất
Tiến sỹ Nguyễn Quang Tuyến, Trưởng bộ môn Luật Đất đai, Đại học Luật Hà Nội, cho rằng, hiện nay cơ chế chính sách chưa giải quyết phần lợi tức được tạo ra từ đất đai do quy hoạch của nhà nước và thay đổi mục đích sử dụng đất.
Giá bồi thường thấp. Thu hồi đất thì nhà nước bồi thường theo giá đất nhà nước quy định nhưng giao cho chủ đầu tư chuyển sang mục đích khác thì giá lại cao lên. Từ sự chênh lệch đó cộng thêm việc không có cơ chế rõ ràng nên rất dễ xảy ra tình trạng tham nhũng tiêu cực và làm giàu bất chính.
Cụ thể, ông Tuyến chỉ ra các quy định thu hồi đất hiện nay rất “mơ hồ”, dễ thấy nhất là vấn đề giá bồi thường khi nhà nước thu hồi đất. Giá bồi thường là một cơ sở quan trọng để giải quyết hài hòa lợi ích giữa các bên: Nhà nước, nhà đầu tư và người dân khi bị thu hồi đất.
Tuy nhiên, trong cơ chế giá bồi thường hiện nay lại chưa hợp lý, nhà nước vẫn được giao quá nhiều quyền. Cụ thể, Ủy ban nhân tỉnh có thẩm quyền thu hồi đất, nhưng cũng lại là người xây dựng khung giá đất của địa phương và lấy đó làm cơ sở tính giá bồi thường cho người dân.
“Cái này không hợp lý, dễ nảy sinh sự tùy tiện. Trong trường hợp mà người ta đặt lên bàn cân giữa lợi ích người dân, nhà nước và nhà đầu tư thì chắc là lợi ích nhà nước và chủ đầu tư sẽ nhiều hơn người dân”, ông Tuyến nói.
Thứ hai là nguyên tắc xác định gía đất quá trừu tượng ở chỗ là giá đất nhà nước xác định không theo giá thị trường nhưng phải theo một nguyên tắc là sát với giá chuyển nhượng đất trên thị trường trong điều kiện bình thường. 
“Chúng ta phải hiểu thế nào là sát, sát trên hay sát dưới. Thị trường là thị trường nào? Thị trường nhà nước đầu tư, hay thị trường có tổ chức, hoặc thị trường ngầm? Những câu hỏi là đã không thể giải đáp được trong Luật 2003”, ông Tuyến khẳng định.
Liên quan đến vấn đề giá đất bồi thường, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Quản lý đất đai Đào Trung Chính cũng thừa nhận, việc tìm ra giá thị trường, việc lưu hồ sơ và theo dõi biến động giá thị trường như thế nào là chúng ta vẫn chưa làm được.
Đối với giá đất bồi thường, hiện có 2 phương án được đặt ra. Phương án 1: Bảng giá đấy địa phương sẽ sử dụng cho mọi mục đích và ban hành 5 năm/1 lần.
“Nếu áp dụng bảng giá này để xác định nghĩa vụ của người dân như nộp thuế, xử phạt vi phạm hành chính sẽ cơ bản tốt vì nó thấp nên người dân dễ chấp nhận. Nhưng nếu dùng bảng giá đó bổi thường người dân sẽ không bao giờ chấp nhận”, ông Chính phân tích.
Phương án 2 là bảng giá khi có biến động thì điều chỉnh và chỉ sử dụng trong một số trường hợp như: tính thuế, tính lệ phí trước bạ, nghĩa vụ tài chính với nhà nước,…Còn vấn đề bồi thường sẽ xác định giá cụ thể. Phương án này cũng rất khó vì phải có nghiên cứu, phân tích, đánh giá mức giá thị trường cụ thể.
Giao đất vẫn còn cơ chế xin - cho
Bên cạnh những thắc mắc về cơ chế đền bù giá đất, vấn đề lãng phí đất đai cũng nhận được nhiều ý kiến quan tâm.
Theo ông Đào Trung Chính, lãng phí đất đai là thực tiễn đã xảy ra và đáng tiếc là xảy ra trên diện rộng, khắp các tỉnh, thành phố. Đây là một hạn chế mà Bộ Tài nguyên môi trường đã chỉ ra sau 10 năm thực hiện Luật Đất đai.
Bên cạnh đó hệ thống pháp luật còn nhiều quy định phức tạp gây khó khăn cho người dân và chính quyền.
Quy hoạch sử dụng đất với phát triển xã hội và quy hoạch phát triển ngành chưa đồng bộ, liên kết giữa vùng, địa phương, trong đó có quy hoạch dài quá, không khả khi nên xuất hiện nhiều dự án treo.
Ông Chính cũng cho biết, một trong các nguyên nhân khách quan khiến các dự án thu hồi đất xong bỏ hoang là do suy thoái kinh tế, nhiều chủ đầu tư muốn triển khai nhưng không đủ tiềm lực
Chủ quan là do thiếu tính liên kết, đồng bộ trong quy hoạch. Các địa phương hút đầu tư mở ra nhiều khu công nghiệp nhưng không tính toán đến nhân lực và tiềm lực.
Trong việc giao đất vẫn còn tính bao cấp, cơ chế xin - cho, chưa thực hiện việc đấu giá để lựa chọn được nhà đầu tư có đủ năng lực để thực hiện, nhiều dự án được giao cho chủ đầu tư không có tiềm lực.
Ông Nguyễn Quang Tuyến cũng cho biết, trong luật chưa có tiêu chí thu hồi đất, sử dụng đất có hiệu quả, nhiều chủ đầu tư đã lợi dụng điều này để xí đất rồi để đấy, gây lãng phí tài nguyên đất.
Châu Anh

Sẽ thí điểm cơ chế Nhà nước mua lại dự án nhà ở không còn khả năng thực hiện
Bộ Chính trị yêu cầu trình Quốc hội ban hành nghị quyết về thí điểm cơ chế Nhà nước mua lại dự án nhà ở thương mại của chủ đầu tư không còn khả năng thực hiện.

Sắp có 'Lạng Sơn Corner' giữa lòng Hà Nội
Từ ngày 31/7 đến 2/8 sẽ diễn ra chương trình "Sức sống hàng Việt" số 10 với chủ đề "Lạng Sơn Corner" tại Hà Nội.

Đề xuất cấp tỉnh có quyền quyết định chuyển nhượng dự án bất động sản
Chính phủ đề xuất chuyển quyền quyết định cho phép chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản theo hướng chuyển từ Thủ tướng cho UBND cấp tỉnh thực hiện.

Iran tấn công binh sĩ Mỹ ở Trung Đông, ông Trump cảnh báo sẽ 'giáng đòn mạnh'
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ đáp trả Iran "mạnh tay" sau khi Tehran phóng loạt tên lửa nhằm vào binh sĩ Mỹ tại Jordan và các tàu thuyền ở eo biển Hormuz.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Tái định vị TKV thành tập đoàn công nghiệp năng lượng, vật liệu hiện đại
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu tái cơ cấu TKV theo hướng thực chất, tái định vị thành tập đoàn công nghiệp năng lượng - vật liệu hiện đại, phát triển xanh, bền vững.

Nga truy nã quốc tế người đồng sáng lập Telegram
Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) ngày 29/7 thông báo truy tố đồng sáng lập ứng dụng Telegram Pavel Durov với cáo buộc “hỗ trợ khủng bố”, đồng thời truy nã.
Giáo sư Vũ Văn Đính - người đặt nền móng cho ngành hồi sức cấp cứu Việt Nam qua đời
Từ Khoa Hồi sức cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai, Giáo sư Vũ Văn Đính đã góp phần đặt nền móng cho ngành hồi sức cấp cứu Việt Nam khi lĩnh vực này còn rất mới mẻ.

Phó Thủ tướng: Khắc phục hạn chế, giữ ổn định phương án thi tốt nghiệp THPT
Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu yêu cầu khắc phục những hạn chế, bất cập, giữ ổn định phương án thi tốt nghiệp THPT và tăng cường giám sát để phòng, chống gian lận.

Người Việt kể phút thoát chết khi mái trung tâm thương mại sập trong động đất ở Nhật
Có mặt tại trung tâm thương mại Aeon khi động đất 7,1 độ richter xảy ra, chị N. kể khoảnh khắc vừa thoát ra ngoài thì mái công trình đổ sập, nhiều người mắc kẹt.

Người dân TP.HCM sẽ đi Phú Mỹ Hưng, Rạch Chiếc, Thủ Dầu Một bằng buýt sông
Ngoài tuyến Bạch Đằng - Linh Đông đã vận hành, TP.HCM sẽ đầu tư 6 tuyến mới, hoạt động từ 2026-2028, nối từ bến Bạch Đằng đến Phú Mỹ Hưng, Rạch Chiếc, Thủ Dầu Một...

TP.HCM I vững ngôi đầu sau lượt 9 giải nữ VĐQG 2026
Thái Nguyên T&T cùng Hà Nội, TP.HCM I đều có được 3 điểm trọn vẹn ở lượt 9 giải bóng đá nữ VĐQG – cúp Thái Sơn Bắc 2026.

PVF vô địch giải U17 Quốc gia 2026
U17 PVF đã giành chiến thắng thuyết phục 3-0 trước U17 Huế tại trận chung kết, qua đó chính thức lên ngôi vô địch giải U17 Quốc gia – Cúp Rồng Đỏ 2026.

PhenikaaMec triển khai nhiều gói lưu giữ tế bào gốc: Cá thể hóa cho các gia đình
Trung tâm Tế bào gốc và Ngân hàng mô PhenikaaMec xây dựng hệ sinh thái lưu giữ tế bào gốc toàn diện với nhiều gói dịch vụ, giúp các gia đình có nhiều lựa chọn.

Bình luận kỳ thị dân tộc trên Facebook, người đàn ông bị phạt 12,5 triệu đồng
D. (35 tuổi) bị phạt 12,5 triệu đồng sau khi đăng bình luận trên Facebook có nội dung xúc phạm, kỳ thị dân tộc và gây chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân.

Lực lượng Houthi xem xét áp phí đối với tàu thuyền đi qua Biển Đỏ
Nhóm vũ trang Houthi tại Yemen đang cân nhắc áp phí lên các tàu thương mại đi qua khu vực Nam Biển Đỏ, một tuần sau khi tuyên bố phong tỏa hàng hải.

Chủ tịch Quốc hội: 'Dù một ý kiến, nếu chúng ta không tiếp thu thì cũng phải giải trình thật rõ'
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu các cơ quan tiếp thu tối đa ý kiến đại biểu, trường hợp không tiếp thu phải giải trình đầy đủ, rõ ràng khi hoàn thiện dự thảo luật.

Đau ngực sau cơn sốt nhẹ, bé gái 11 tuổi rơi vào sốc tim nguy kịch
Từ những triệu chứng sốt, ho tưởng như cảm cúm, bé gái 11 tuổi bất ngờ rơi vào sốc tim do viêm cơ tim tối cấp, được các bác sĩ chạy đua thời gian cứu sống bằng ECMO.

Nhật Bản áp dụng công nghệ ứng phó thiên tai thế nào?
Nhật Bản đã phát triển hệ thống công nghệ tiên tiến để ứng phó với thiên tai, đặc biệt là động đất, nhằm giảm thiểu thiệt hại cho người dân.




