Hệ thống AI mắc sai lầm, quân đội Mỹ suýt tấn công tàu Trung Quốc?

Theo bản báo cáo tình báo lưu hành trong nội bộ quân đội Mỹ vào mùa xuân 2026, giữa bối cảnh cuộc xung đột với Iran đang diễn ra - ngay lập tức gióng lên hồi chuông cảnh báo: Con tàu của Trung Quốc tại Trung Đông được cho là đang vận chuyển linh kiện phục vụ chương trình vũ khí hạt nhân.

Theo 4 nguồn tin thân cận với vụ việc, quân đội Mỹ nhanh chóng hành động với kế hoạch chặn bắt con tàu. Các thành viên vũ trang của quân đội Mỹ đang chuẩn bị lên tàu và máy bay quân sự được điều động lên không trung.

Chỉ ngay trước khi chiến dịch dự kiến ​​diễn ra, các quan chức Mỹ mới xem xét kỹ hơn báo cáo do chuyên gia phân tích thuộc Bộ tư lệnh Tác chiến đặc biệt soạn thảo và phát hiện nội dung được tạo ra với sự trợ giúp của trí tuệ nhân tạo (AI) cùng chatbot (phần mềm AI trả lời tự động). Cả 2 công cụ AI này đều xác định sai loại hàng hóa mà con tàu đang vận chuyển.

Nội dung báo cáo được xác nhận “hoàn toàn sai sự thật” và nó “suýt nữa châm ngòi cho một cuộc chiến”. Bất kỳ hành động nào của Mỹ nhằm vào tàu Trung Quốc đều có nguy cơ leo thang thành xung đột vũ trang giữa 2 quốc gia.

Trong toàn bộ quân đội và cộng đồng tình báo Mỹ, nhiều quan chức đang thúc đẩy việc tích hợp trí tuệ nhân tạo vào hầu hết mọi khía cạnh công việc. Từ việc phân tích khối lượng lớn thông tin tình báo thô mà Mỹ thu thập và lựa chọn mục tiêu tấn công cho đến ứng dụng thông thường hơn như quản lý ngân sách, hậu cần và chuỗi cung ứng.

Tuy nhiên, sự việc trên nhấn mạnh những rủi ro to lớn khi sử dụng công nghệ mới đầy mạnh mẽ nhưng chưa được hiểu thấu đáo này để xác định mục tiêu trong thời chiến. Từ lâu, nhiều chuyên gia phân tích lo ngại AI có thể dẫn đến những sai lầm tính toán thảm khốc nếu các quốc gia dựa vào dữ liệu kém chất lượng hoặc bị sai lệch - kiểu sai lầm có thể khiến Mỹ nổ súng vào tàu Trung Quốc chỉ vì thông tin không chính xác.

Trong trường hợp cụ thể này, chuyên gia phân tích đặt câu hỏi cho một chatbot về thông tin tình báo liên quan đến bản kê khai hàng hóa của con tàu; thông tin này bắt nguồn từ Bộ tư lệnh Tác chiến đặc biệt Thái Bình Dương của Mỹ, có trụ sở tại Hawaii. Hiện tại, chưa rõ liệu chatbot đó là sản phẩm thương mại hay là sản phẩm do chính phủ Mỹ phát triển.

Chatbot kết hợp thông tin tình báo nguồn mở với thông tin tình báo tín hiệu bí mật từ kho lưu trữ của chính phủ và đưa ra kết luận định mệnh về vật liệu mà con tàu đang vận chuyển. Sau đó, nhà phân tích lại sử dụng trí tuệ nhân tạo để tổng hợp, hoàn thành báo cáo tình báo tiêu chuẩn - loại báo cáo được giới chức quân sự tin cậy và phổ biến nó.

Hiện tại, Bộ tư lệnh Tác chiến đặc biệt Thái Bình Dương của Mỹ và Lầu Năm Góc chưa trả lời yêu cầu bình luận về thông tin trên.