(VTC News) - Khó có ai ngờ được rằng, một ngày chàng diễn viên của nhà hát kịch Việt Nam, người có trong tay hơn 20 năm diễn xuất, kha khá giải thưởng lại ngồi một mình ở góc phố lặng lẽ với những tờ vé số. Gương mặt chứa những nỗi buồn thật sâu sắc và chưa thể hóa khói bay lên. Đó là Minh Quốc của hôm nay, sau sáu tháng trở về từ cảnh cửa trại giam vì tội tàng trữ ma túy.
Tôi đã từng quên đi một người đang tồn tại và hẳn có rất nhiều người như thế, không còn nghĩ đến Quốc nữa. Và cũng không quan tâm đến cuộc sống của anh sau hai năm sóng gió. Có thể, trong số đó có cả những người đã từng say mê những vai diễn của anh. Chính vì thế, thật khó khăn khi tìm lại Quốc để gặp và nghe anh nói. Lần mò lên nhà hát, tôi không thể có thông tin, không có số điện thoại của anh. Người trong nhà hát nói, Quốc không được nhận lại khi trở về. Sau này, nghe Quốc nói, hình như nhà hát đang tinh giảm biên chế. 
Chúng tôi phải sử dụng lại bức hình cũ này trong bài viết bởi Minh Quốc không muốn tôi chụp hình anh trong hiện tại. Đơn giản, anh không muốn công chúng nhìn thấy bộ dạng của anh khi gặp tôi.
Thế là lại tiếp tục đi tìm Quốc. Trở về ngôi nhà ở phố Chân Cầm, nơi gia đình anh sống bao đời nay. Và cũng là nơi rất nhiều người tìm đến sau khi anh bị bắt để nghe những lời chua chát, đắng cay của cha anh, một ông giáo già phố cổ nói về con trai mình.
Ngồi trước mặt tôi là một người đàn ông già lịch thiệp. Điệu nhạc Tango những bản tình ca tiền chiến vẫn cất lên từ giọng ca của Quỳnh Hoa. Cha Quốc, ông Phạm Quốc Chính vừa có một buổi dạy nhảy cổ điển tại nhà. Ngồi nói chuyện với ông một lát, những câu chuyện xung quanh con trai ông, cũng vẫn tâm trạng ấy bộc lộ trong giọng nói. Chua chát, đau đớn. Ông như chưa hết thất vọng, buồn bã về những vấp váp xảy đến với con mình. Ông mong sau ngày trở về, Quốc làm lại cuộc đời, tìm một công việc để nuôi sống bản thân, lấy vợ và ổn định đời sống.
Hơn ai hết, ông Chính mong muốn con mình trở lại với nghiệp diễn. Nhưng ở thời điểm này, chưa biết bao giờ mong muốn ấy mới thành hiện thực. Tôi không dám nói chuyện nhiều, sợ chạm vào nỗi buồn của ông. Rồi lịch thiệp, ông cho số điện thoại và chỉ dẫn chỗ Quốc đang ngồi bán vé số cho tôi.
Tôi đi qua chỗ anh với suy nghĩ chỉ nhìn thấy rồi gọi điện hẹn gặp. Tôi muốn giữ niềm kiêu hãnh cho Minh Quốc. Tôi thấy, anh ngồi lầm lũi và nhỏ bé ở một góc của con phố cổ. Dòng người ồn ã trôi qua. Và ít ai nhận ra Quốc. Họ không có thời gian để nhìn ngắm một người hàng ngày ngồi đó, lẩn khuất và nhạt nhòa. Và cũng như tôi, nếu không xác thực được thông tin, hẳn nhiên cũng không nghĩ anh chàng điển trai của sân khấu kịch ngày nào lại mang bộ dạng như vậy. Quốc gày hơn, lặng thầm và trầm ngâm.
Có lẽ, anh cũng đã khó khăn lắm mới có thể chấp nhận sự thật này. Bởi niềm kiêu hãnh, và bởi ánh hào quang sân khấu ngày nào như một chất kích thích để anh sống những ngày tháng qua giờ chưa trở về dù khát vọng trở lại sân khấu trong anh còn nguyên vẹn. Thế rồi sau những nhiều phút, tôi quyết định đứng trước mặt anh. Và sau những lời chia sẻ, Quốc chấp nhận cuộc trò chuyện của tôi. Và ở một nơi đặc biệt: quán bia hơi và cùng hai người bạn của Minh Quốc.
Câu chuyện bắt đầu từ ngày Quốc được mãn hạn tù. Ngày trở về từ trại giam, Quốc đến nhà hát nơi anh từng gắn bó hơn 20 năm, nơi cho anh cả danh tiếng lẫn những trải nghiệm thú vị trong cuộc sống và nhiều lắm những cung bậc chỉ duy nhất một lần, để chào mọi người, để nói rằng anh đã trở về. Rồi từ đó, anh không đến đó nữa. Quốc bảo, thỉnh thoảng anh cũng chạy qua nhà hát xem đồng nghiệp diễn những vở mới dựng. Quốc ngồi dưới hàng ghế khán giả, nhìn lên sân khấu, những phân cảnh trôi qua trước mắt, ánh đèn và những âm thanh, Quốc nhớ nghề như phát điên lên. Bởi nghiệp diễn đối với anh là lẽ sống.
Tôi hỏi Quốc sao không trở lại sân khấu nếu nó đem lại hạnh phúc cho anh. Minh Quốc nói, anh cũng mong trở lại, chờ ngày đứng trên sân khấu lắm. Thế nhưng, cuộc sống hiện tại chưa cho phép anh làm vậy. Người làm nghệ thuật bây giờ, phải có một cuộc sống ổn định đã. Mà Minh Quốc đã có gì trong tay sau ngày trở về đâu. Điều đầu tiên mà anh có thể làm là tạm thời lo cuộc sống đạm bạc cho mình. Trong cuộc sống ấy, anh phải lo bữa cơm ăn, chút tiền tiêu dắt lưng. Và một ngày, Minh Quốc làm rất nhiều việc. Những công việc thuần chân tay và tạm bợ để sống. Anh bán vé số, chạy xe ôm, dắt mối thuê nhà trọ và nhiều công việc không tên khác. Cứ công việc nào kiếm ra tiền và không vi phạm pháp luật là anh làm, không kén chọn và đủ tự tin khi nói về nó.
![]() |
| Minh Quốc những ngày trong trại giam. |
Quốc nhớ lại thời gian anh còn ở trong tù. Quốc bảo, anh đã cố gắng để hòa nhập với môi trường của trại giam, với những con người trong đó. Nhưng, cho đến hôm nay, môi trường ấy dường như chưa bao giờ thuộc về anh. Anh chấp nhận nó, vì số mệnh phải thế.
Quãng thời gian trong tù là trải nghiệm kinh khủng đối với Minh Quốc. Anh từng nghĩ, đó đã là kinh khủng nhất của sự trả giá cho những sai lầm của mình. Thế nhưng, ngày ra trại, với mong muốn hòa nhập vào thế giới này, anh chua chát nhận ra rằng, mọi chuyện không dễ dàng như vậy. Quốc nói, giờ mới là những ngày kinh khủng nhất mà anh phải trải qua. Còn đó những thị phi, những ánh mắt nhìn thiếu thiện cảm về những chuyện đã qua của Minh Quốc. Mà con người sống với những ám ảnh của mặc cảm tội lỗi, hơn bất kỳ ai, cần sự sẻ chia để thấy mình có niềm tin vào cuộc sống.
Có lẽ, Quốc và những người từng mắc phải những sai lầm trong cuộc sống cần hơn nữa sự bao dung của xã hội. Hòa nhập vào cuộc sống vẫn là một bài toán khó. Giờ, những người chia sẻ được với Quốc, giúp đỡ anh đứng dậy không còn nhiều. Một số người bạn thân của anh vẫn ngày ngày gặp gỡ và giúp anh những công việc vặt vãnh, những cơ hội việc làm để Quốc sống bằng chính sức của mình. Hơn cả, họ lắng nghe và cảm thông với Minh Quốc những câu chuyện khó kể, khó sẻ chia cùng người khác. Và, cũng hơn ai hết, họ mong ngày Quốc lại đứng kiêu hãnh trên sân khấu. Ngày mà Quốc có thể tham gia nhiều vai diễn lớn như anh đã từng, trong Bà tỷ phú về thăm quê, Bàn danh sách điệp viên, Giấc mộng đêm hè hay Hồi chuông cảnh tình. Ngày mà Minh Quốc ấn tượng với những bộ phim truyền hình, như đã từng với Đèn vàng, Luật đời… 
Minh Quốc vẫn chờ ngày được trở lại sân khấu. Đam mê vẫn còn nguyên với nghệ thuật.
Quốc chia sẻ, sắp tới khi mọi chuyện ổn hơn, anh sẽ lên nhà hát để xin trở lại được làm nghề. Có nghĩa là anh không từ bỏ giấc mơ của mình. Quốc còn khoe, hiện tại, đã có hai đạo diễn nói khi làm phim mới sẽ mời anh. Anh háo hức và chờ đợi ngày đứng trước ống kính máy quay. Chờ đợi ngày được trở lại với công chúng thân yêu của mình.
Thế rồi, Minh Quốc lại trầm ngâm, lại có vẻ rất buồn khi quay trở lại câu chuyện cuộc sống của ngày hôm nay. Anh nói, dự định cho ngày trở về nhiều lắm mà chưa thực hiện được là bao nhiêu. Công việc, cuộc sống, tình yêu và hạnh phúc. Giấc mơ ấy còn xa. Quốc kể về tình duyên của mình, mối tình kéo dài 4 năm của anh và cô gái kia giờ vẫn rất sâu nặng. Nhưng gia đình người yêu anh phản đối cuộc tình này khi anh trở về. Có lẽ, họ không muốn con gái mình khổ. Có lẽ, họ không tin ngày ngày Quốc đang thay đổi, lấy lại những gì đã từng thuộc về anh. 38 tuổi, Quốc chưa đủ sức để có thể dư dả và lo cho ai. 38 tuổi vẫn độc hành trên con đường mình đi. 38 tuổi, Quốc mơ về ngôi nhà và những đứa trẻ. Giấc mơ còn đó, mãnh liệt nhưng lại thiếu những yếu tố để nhanh chóng có được nó.
Cuộc sống vẫn kéo dài những ngày miệt mài. Cuộc đời vốn công bằng và tôi cứ nghĩ, cứ mong Quốc sẽ giữ nguyên niềm tin vào tương lai để có lực sống cho ngày hôm nay. Và có ngày trở về trong sự sẻ chia nhiều hơn từ công chúng. Chia tay Quốc, cơn mưa rào chiều muộn ập xuống. Hà Nội lấp lóa đèn. Hà Nội nhộn nhịp dòng người qua. Về tổ.
Đào Gia Long


