Nâng hạng chứng khoán Việt Nam: Thị trường diễn biến thế nào sau ngày 21/9?

Theo chuyên gia Đinh Quang Hinh - Trưởng Bộ phận Kinh tế vĩ mô và Chiến lược thị trường, Khối Phân tích Công ty Chứng khoán VNDirect - tác động tích cực từ việc nâng hạng có thể diễn ra trong vài phiên đầu. Sau đó, diễn biến thị trường sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào các yếu tố nội tại như thanh khoản, lãi suất, dòng tiền và tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp.

Ông Hinh phân tích: Việc FTSE Russell nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp vào ngày 21/9 tới sẽ mở ra cơ hội thu hút dòng vốn quốc tế và cải thiện chất lượng thị trường. Dòng tiền đầu tư nước ngoài được giải ngân trong tuần đầu chứng khoán Việt Nam nâng hạng có thể đạt khoảng 240 triệu USD.

Tuy nhiên, dòng tiền này có thể tạo lực đỡ cho một số cổ phiếu, không đồng nghĩa toàn bộ thị trường sẽ bước vào một chu kỳ tăng giá bền vững. “Vì vậy, trong ngắn hạn, thị trường có thể tích cực trong 1-2 phiên tới, nhất là khi các quỹ nước ngoài mua vào. Sau đó, khi việc mua vào hoàn thành, thị trường sẽ trở lại bình thường, không nhiều đột biến”, ông Hinh dự báo.

Ông Nguyễn Việt Quang, Giám đốc Kinh doanh Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam, cho rằng, việc FTSE Russell nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam không chỉ là sự thay đổi về phân loại chỉ số, mà còn phản ánh quá trình cải cách nhằm nâng cao khả năng tiếp cận thị trường, tính minh bạch và mức độ hội nhập với hệ thống tài chính quốc tế.

Về trung và dài hạn, ông Quang chỉ ra 3 tác động đáng chú ý.

Đầu tiên là cơ hội tiếp cận nguồn vốn quốc tế được mở rộng. Khi Việt Nam được đưa vào các bộ chỉ số thị trường mới nổi, các quỹ đầu tư thụ động có cơ sở phân bổ vốn theo tỷ trọng chỉ số. Sự hiện diện của các tổ chức đầu tư quốc tế cũng có thể thúc đẩy hoạt động nghiên cứu, định giá và kết nối vốn với doanh nghiệp Việt Nam.

Thứ hai, sự tham gia sâu hơn của các nhà đầu tư tổ chức quốc tế có thể tạo động lực để doanh nghiệp cải thiện quản trị, công bố thông tin, thanh khoản cổ phiếu và chất lượng quan hệ nhà đầu tư.

Thứ ba, nâng hạng có thể hỗ trợ quá trình tái định giá các tài sản tài chính Việt Nam. Tuy nhiên, đây là điều kiện thuận lợi chứ không tự động tạo ra một chu kỳ tăng giá bền vững.

“Mức định giá cuối cùng vẫn phải được quyết định bởi tăng trưởng lợi nhuận, chất lượng tài sản, dòng tiền doanh nghiệp, lãi suất và khẩu vị rủi ro toàn cầu”, ông Quang nói.

Ồng Quang dự báo, trong ngắn hạn, thị trường có thể xuất hiện sự phân hóa mạnh. Những cổ phiếu nằm trong danh mục được các quỹ mô phỏng chỉ số mua vào có thể được hỗ trợ về nguồn cầu, trong khi các cổ phiếu ngoài danh mục hoặc chịu áp lực tái cơ cấu có thể diễn biến khác biệt.

Cũng theo ông, tâm lý nhà đầu tư trong giai đoạn nâng hạng có thể chịu tác động đồng thời từ kỳ vọng tích cực và tâm lý chốt lời. Một bộ phận nhà đầu tư kỳ vọng dòng vốn ngoại tạo ra mặt bằng giá mới. Ngược lại, những người đã mua cổ phiếu trước thông tin nâng hạng có thể lựa chọn hiện thực hóa lợi nhuận khi sự kiện chính thức diễn ra.

Vì vậy, thị trường có thể xuất hiện những phiên giao dịch thanh khoản cao, biến động mạnh và sự phân hóa giữa các nhóm cổ phiếu. Đây là diễn biến cần được nhìn nhận trong bối cảnh thị trường đang hấp thụ một sự kiện lớn, thay vì vội vàng kết luận về xu hướng dài hạn chỉ từ một vài phiên giao dịch.

Nhóm cổ phiếu dự báo hút vốn ngoại?

Theo ông Hinh, dòng tiền từ các quỹ ngoại có thể tập trung vào những doanh nghiệp có tỷ trọng cao trong danh mục FTSE Russell, trong đó có cổ phiếu thuộc nhóm Vingroup, Vietcombank và Hòa Phát...

Ông cũng lưu ý, việc được nâng hạng mới là bước đầu trong quá trình hội nhập sâu hơn của thị trường chứng khoán Việt Nam. Chặng đường hướng tới các tiêu chí nâng hạng của MSCI vẫn còn nhiều yêu cầu cần đáp ứng.

Để thu hút dòng vốn lớn hơn, Việt Nam cần tiếp tục cải cách thị trường, nâng cao khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài, xử lý các điểm nghẽn về hệ thống bù trừ trung tâm, sản phẩm tài chính và giới hạn sở hữu nước ngoài.

Theo ông Hinh, nếu đáp ứng tốt hơn các tiêu chí của MSCI, tác động từ dòng vốn quốc tế có thể lớn hơn.

Trong khi đó, ông Nguyễn Việt Quang kỳ vọng vào nhóm cổ phiếu ngân hàng, nhóm bất động sản và hạ tầng, nhóm cổ phiếu công nghệ và tiêu dùng, nhóm cổ phiếu vật liệu, chứng khoán.

Tuy nhiên ông Quang nhấn mạnh, dòng vốn được phân bổ chủ yếu theo tiêu chí chỉ số, vốn hóa, tỷ trọng và khả năng đáp ứng điều kiện đầu tư, chứ không đơn thuần dựa trên việc doanh nghiệp thuộc ngành nào được kỳ vọng tăng trưởng.

Sau đợt giải ngân ban đầu, khả năng cổ phiếu tiếp tục thu hút dòng vốn sẽ phụ thuộc vào tăng trưởng lợi nhuận, định giá, thanh khoản, triển vọng kinh tế và quyết định của các quỹ chủ động.

Nhà đầu tư nên làm gì?

Chuyên gia Nguyễn Việt Quang nhấn mạnh, với nhà đầu tư cá nhân, danh sách cổ phiếu được quỹ mua vào nên được sử dụng như dữ liệu tham khảo về dòng tiền, không phải danh sách khuyến nghị mua bán tự động.

Ông cũng khuyến cáo nhà đầu tư tiếp cận thị trường theo 3 khung thời gian.

Trong ngắn hạn, nhà đầu tư cần ưu tiên quản trị rủi ro và thanh khoản, tránh mua đuổi chỉ vì kỳ vọng dòng tiền ETF, đặc biệt tại những cổ phiếu đã tăng mạnh trước sự kiện. Nhà đầu tư nên xác định trước tỷ trọng giải ngân, mức thua lỗ có thể chấp nhận và phương án xử lý khi thị trường biến động trái kỳ vọng.

Trong trung hạn, cần tập trung đánh giá những doanh nghiệp có khả năng chuyển hóa tăng trưởng kinh tế thành lợi nhuận thực tế. Các yếu tố cần xem xét gồm tăng trưởng doanh thu, biên lợi nhuận, dòng tiền hoạt động, chất lượng tài sản, khả năng kiểm soát chi phí vốn và mức định giá tương quan với triển vọng tăng trưởng.

Trong dài hạn, nâng hạng nên được xem là động lực bổ trợ cho quá trình phát triển của thị trường vốn Việt Nam. Nhà đầu tư có thể xây dựng danh mục theo hướng đa dạng hóa, ưu tiên doanh nghiệp có nền tảng tài chính lành mạnh, năng lực cạnh tranh và khả năng tăng trưởng bền vững.

“Kinh nghiệm 20 năm làm việc trong ngành chứng khoán cho tôi thấy rằng cơ hội đầu tư bền vững không đến từ việc dự đoán chính xác từng phiên tăng giảm, mà đến từ việc lựa chọn đúng tài sản, quản trị vốn và duy trì kỷ luật trong nhiều chu kỳ thị trường”, ông Quang chia sẻ.