“Theo cả nghĩa đen và bóng, Trường Sa thân yêu của chúng ta giờ đã có thể “sáng” cả ban ngày lẫn ban đêm và các thói quen sống, sinh hoạt cũng đã bắt đầu thay đổi để “gần” hơn với đất liền. Điều này có được chính từ việc người dân sẽ sống bằng một nguồn năng lượng mới từ năm nay”, Phó Chủ tịch UBND huyện đảo Trường Sa, ông Nguyễn Viết Thuân khẳng định như vậy với Phóng viên Tạp chí Truyền hình Số khi được hỏi về điều gì mới nhất làm đổi thay cuộc sống ở Trường Sa.
Bánh chưng lá bàng và… món thịt đông
Chúng tôi đến đảo Trường Sa Đông vào những ngày các chiến sĩ đang hối hả gói bánh chưng. Nhưng bánh chưng cũng phải được gói theo “kiểu của lính Trường Sa”. Đảo trưởng đảo Trường Sa Đông, Thiếu tá Lê Tiến Thành hé lộ bí quyết gói bánh chưng trên đảo từ lá bàng vuông được gói ở phía trong hoặc ngoài bánh cho bánh có màu xanh vì lá bàng vuông rất tươi. “Khi gói mặt ngoài của lá bàng vuông do quang hợp nhiều ánh sáng nên khi nấu, tiếp xúc với gạo nếp ra màu xanh rất đặc chưng, đẹp hơn màu xanh của lá dong. Khi ăn, bánh chưng được gói bằng lá bàng vuông có mùi của lá bàng hòa quện với mùi của lá dong, lại có mùi thơm thoang thoảng như của hoa bàng vuông.
“Trường Sa Đông còn gói bánh chưng bằng lá tra. Trước khi gói phải trần lá tra qua nước ấm để lá được mềm, tránh lá bị vỡ, gãy khi gói bánh. Bánh chưng được gói bằng lá tra ra màu xanh nhợt. Khi ăn bánh chưng được gói bằng lá tra, mới cắn thì bánh có vị hơi chát nhưng nhai kỹ thì có vị ngọt (của lá tra), tốt cho tiêu hóa. Anh em ở đảo Trường Sa Đông cố gắng trồng cây tra thật tốt để có lá to gói bánh”, đảo trưởng Thành kể thêm về thú ẩm thực trên đảo.
Nhưng đó lại chưa phải là đặc sản cuối cùng, trước đó tại đảo Trường Sa lớn, chúng tôi được đảo trưởng Nguyễn Hữu Lục giới thiệu về một món ăn sẽ được “đổ bộ” vào đảo xuân này đó chính là món… thịt đông. Điều này được minh chứng khi đi ngang qua nhà các hộ dân trên đảo, thì các chị phụ nữ đang túm tụm bàn “menu” món ăn ngày Tết là ngày nào cũng phải ăn thịt đông! “Anh biết không, nấu món đó không khó. Nhưng giữ được thịt luôn đông để ăn đủ mấy ngày Tết mới là khó…”, chị Quyên (nhà số 2, thị trấn Trường Sa) tiết lộ lấp lửng với chúng tôi khi đang thái thịt, cắt miếng da lợn để làm thử món thịt đông.
Năng lượng mới
Điều chị Quyên nói lấp lửng, sau đó được ông Nguyễn Viết Thuân, Phó chủ tịch UBND huyện đảo Trường Sa giải thích, Tết này bộ đội và người dân trên mỗi đảo sẽ được tặng một hầm lạnh. Món quà ý nghĩa của Hội liên hiệp phụ nữ và Nhà văn hóa phụ nữ TPHCM. “Ở ngoài bắc mùa này rét lạnh. Còn bạn thấy đấy, ở Trường Sa thời tiết luôn như mùa hè, nên món thịt đông chỉ đủ điều kiện có mặt trên đảo khi có hầm hoặc tủ lạnh”, vừa nói, vị Phó Chủ tịch vừa cười tươi vỗ vỗ vào chiếc tủ lạnh.
Nhưng theo ông Thuân, điều kiện cần bắt đầu từ trên… trời. Theo ngón tay chỉ của ông Thuân chúng tôi ngước lên trời xanh và bắt gặp những cây quạt gió to như cánh quạt máy bay trực thăng! “Nó đấy, nguồn năng lượng mà chúng tôi sẽ sống từ năm nay” ông Thuận nhấn mạnh.
Mà đúng thật, đến Trường Sa lớn và các đảo khác điều làm chúng tôi thấy khác nhất là xuất hiện một tiếng động còn lớn hơn tiếng sóng biển và gió ở nơi đây. Đó chính là tiếng những chiếc cánh quạt “phần phật” suốt cả ngày. Còn trên mỗi trần nhà “lóng lánh” toàn gương.
Theo ông Thuận, “gương” và “quạt” chính là năng lượng gió và năng lượng mặt trời gọi chung là năng lượng sạch do Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam tài trợ, Quân chủng Hải quân làm chủ đầu tư và Công ty mặt trời bách khoa thi công đã hoàn thành và nghiệm thu cuối năm 2010. Khi điện về, việc thực hiện nhiệm vụ ban đêm ngày mưa đều tốt. Quan sát sẵn sàng chiến đầu tốt hơn. Trên đảo, các dụng cụ dùng điện như đất liền, tủ lạnh, quạt, ti vi đã xuất hiện… Những vật dụng mới xuất hiện đã làm thay đổi tập quán, thói quen của những công dân trên đảo.
Còn với chúng tôi, điều ấn tượng nhất là một buổi chiều đi dạo trên đảo. Không có những dây điện chằng chịt mà ở đất liền vẫn gọi là “rác trời” vì đã được hạ ngầm. Đi giữa những cột điện cao áp sáng lung linh, Trường Sa giờ không khác gì một khu phố bình yên trong lòng thành phố.
Duy Tuấn

