Sứ mệnh làm giàu của doanh nhân Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Trong thư gửi giới Công Thương ngày 13/10/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh nhiệm vụ xây dựng “một nền kinh tế và tài chính vững vàng và thịnh vượng”, ngày nay, doanh nhân Việt Nam tiếp tục phát huy tinh thần ấy, coi đóng góp cho đất nước là sứ mệnh của mình.

Làm giàu gắn với mệnh lệnh của non sông

Chia sẻ về trách nhiệm của doanh nhân Việt Nam trong thời đại mới, ông Phan Minh Thông - Chủ tịch Công ty Cổ phần Phúc Sinh (Phúc Sinh Group), doanh nghiệp xuất khẩu hồ tiêu, cà phê hàng đầu Việt Nam - thẳng thắn nhận định: “Mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026 và giai đoạn tới không đơn giản chỉ là con số mà còn là mệnh lệnh của non sông, đất nước. Doanh nhân phải là đội ngũ tiên phong thực hiện, coi đó là sứ mệnh của chính mình: đóng góp công sức để thúc đẩy đất nước phát triển nhanh và bền vững.

Làm giàu bây giờ không chỉ tạo ra lợi nhuận cho riêng doanh nghiệp mà quan trọng hơn là phải góp phần cho mục tiêu tăng trưởng của nền kinh tế nước nhà, tất cả vì một Việt Nam ngày càng thịnh vượng”.

Ông Thông đến từ Hải Phòng, vào TP.HCM từ năm 2000. Một năm sau, ông thành lập Phúc Sinh, quyết tâm khởi nghiệp trong lĩnh vực nông sản dù đối diện nhiều khó khăn về vốn và quan hệ kinh doanh. Theo ông, mục đích ban đầu của việc lập doanh nghiệp là làm giàu cho chính mình và thỏa mãn niềm đam mê kinh doanh. Thời điểm đó, ngành nông sản đòi hỏi nguồn lực tài chính lớn, trong khi một doanh nghiệp mới thành lập chưa có nhiều tài sản bảo đảm và quan hệ trên thị trường.

Để giải bài toán này, ngay từ những ngày đầu cũng như suốt hơn 20 năm qua, Phúc Sinh luôn duy trì tính minh bạch giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng tiếp cận tín dụng, đồng thời sớm đầu tư vào công nghệ. Doanh nghiệp bắt đầu triển khai hệ thống quản trị nguồn lực doanh nghiệp (ERP) từ năm 2005, chạy thử vào năm 2006.

Đến nay, vượt qua nhiều sóng gió, Phúc Sinh đã xây dựng hệ thống 8 nhà máy, xuất khẩu sản phẩm tới 120 quốc gia, vùng lãnh thổ, chiếm khoảng 8% thị phần xuất khẩu hồ tiêu toàn cầu từ năm 2007. Doanh nghiệp đặt mục tiêu doanh số khoảng 413 triệu USD trong năm 2026.

Ông Thông nhớ lại, sau khi doanh nghiệp đã vững vàng, mục tiêu làm giàu của ông dần thay đổi: Từ năm 2008, Phúc Sinh theo đuổi định hướng phát triển bền vững. Đến năm 2014, doanh nghiệp được cấp chứng nhận phát triển bền vững đầu tiên trong ngành hạt tiêu từ một tổ chức uy tín của Hà Lan.

Theo quan điểm của ông Thông, sự tăng trưởng của doanh nghiệp không chỉ là mở rộng quy mô mà còn phải tạo ra những giá trị lâu dài. Việc đầu tư vào sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm và xây dựng thị trường là cách doanh nghiệp vừa củng cố năng lực cạnh tranh, vừa đóng góp thiết thực cho nền kinh tế nước nhà.

Vì thế, không chỉ mở rộng thị trường xuất khẩu, Phúc Sinh bắt đầu tư nhà máy chế biến tại các vùng nguyên liệu nhằm nâng cao giá trị nông sản Việt Nam, vươn tầm thế giới. “Việt Nam là quốc gia có thế mạnh về nông nghiệp, nhưng nếu thiếu hệ thống nhà máy chế biến, lợi thế sẽ không thể biến thành sức mạnh”, ông Thông nói.

Vì thế, tại Sơn La, sau khi nhận thấy tiềm năng nông nghiệp của địa phương nhưng còn thiếu nhà máy chế biến hiện đại, doanh nghiệp quyết định đầu tư cơ sở sản xuất, đưa chuyên gia từ Colombia sang và ứng dụng công nghệ, máy móc từ nước này. Nhà máy hoàn thành sau 10 tháng. Trong giai đoạn 2024-2026, Phúc Sinh tiếp tục triển khai trung tâm chế biến nông sản tại Đắk Nông (nay là tỉnh Lâm Đồng), đồng thời có kế hoạch xây dựng nhà máy tại Hiệp Phước 2 (TP.HCM) trong năm nay.

“Những dự án này không chỉ tạo ra giá trị kinh tế mà còn góp phần nâng cao chất lượng của nông sản, hàng hóa Việt Nam, từ đó nâng cao vị thế của nền kinh tế. Chúng tôi coi đó là hành trình gắn sự làm giàu của doanh nghiệp với sự thịnh vượng của nền kinh tế nước nhà”, ông Thông bày tỏ.

Nói kỹ hơn về trách nhiệm đối với mục tiêu tăng trưởng của đất nước, khi mà thời gian cuối năm đã cận kề và còn rất nhiều khó khăn, thử thách, ông Thông nhấn mạnh, bản thân ông và toàn doanh nghiệp coi đó là nhiệm vụ khó nhưng phải hoàn thành. Theo quan niệm của ông, doanh nhân cũng như doanh nghiệp hiện có hai nhiệm vụ song hành, đó là tổ chức sản xuất, kinh doanh để phát triển doanh nghiệp và đóng góp vào sự phát triển chung của nền kinh tế.

“Doanh nghiệp có mạnh thì nền kinh tế mới mạnh. Ngược lại, nền kinh tế nước nhà có mạnh thì doanh nghiệp mới có cơ hội để phát triển bền vững. Vì thế, làm giàu cho doanh nghiệp cũng phải gắn với làm giàu cho đất nước.

Khi cả nước đang dốc sức vì một mục tiêu chung thì doanh nghiệp, doanh nhân càng không thể đứng ngoài cuộc. Với mức tăng trưởng doanh thu xuất khẩu năm nay đạt khoảng 19%, tôi cho rằng đây là động lực để doanh nghiệp tiếp tục mở rộng đầu tư, đóng góp nhiều hơn cho nền kinh tế”, ông nói.

Cũng đang nhiệt huyết, gấp rút chạy đua với thời gian để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng, ông Nguyễn Quang Huân - Chủ tịch HĐQT Công ty CP Halcom Việt Nam, doanh nghiệp trong lĩnh vực phát triển hạ tầng và đô thị - chia sẻ khẩu hiệu quen thuộc của doanh nghiệp: “Vươn cùng thời đại”.

Theo lý giải của ông, điều này không chỉ phản ánh khát vọng phát triển của doanh nghiệp mà còn thể hiện mong muốn đồng hành với sự vươn ra biển lớn của đất nước. “Doanh nghiệp không thể phát triển lâu dài nếu lợi ích kinh doanh đi ngược lợi ích cộng đồng. Thành công của doanh nghiệp không chỉ được đo bằng lợi nhuận mà còn ở những giá trị tạo ra cho nền kinh tế nước nhà”, ông nhấn mạnh.

Theo ông Huân, một trong những tiêu chí quan trọng làm nên chân dung doanh nhân thời đại mới phải là hình mẫu “vừa giàu, vừa sang”. “Giàu” là có năng lực tạo ra của cải, tích lũy nguồn lực và phát triển sản xuất, kinh doanh. Còn “sang” là có tri thức, có trách nhiệm xã hội và tinh thần quyết tâm cống hiến cho cộng đồng, đất nước.

“Doanh nhân không chỉ có trách nhiệm làm giàu cho bản thân mà còn phải có trách nhiệm với người lao động, đối tác và xã hội. Phát triển doanh nghiệp và đóng góp cho xã hội không phải hai mục tiêu đối lập mà ngược lại luôn song hành, bổ sung cho nhau, nhất là trong thời đại mới. Một doanh nghiệp có năng lực tạo ra lợi nhuận sẽ góp phần làm giàu đất nước, còn một đất nước thịnh vượng cũng giúp doanh nghiệp có môi trường kinh doanh tốt hơn”, ông nêu quan điểm.

Phát triển doanh nghiệp và đóng góp cho xã hội không phải hai mục tiêu đối lập mà ngược lại luôn song hành, bổ sung cho nhau, nhất là trong thời đại mới.

Doanh nhân Nguyễn Quang Huân

Hiện, Công ty CP Halcom Việt Nam đề cao sự tăng trưởng nhưng không chạy theo lợi nhuận bằng mọi giá, dù điều này đôi khi khiến doanh nghiệp có thể bỏ lỡ cơ hội tăng trưởng nhanh hoặc gặp bất lợi trong mở rộng thị phần. Doanh nhân Nguyễn Quang Huân cho rằng những lựa chọn này cần được nhìn nhận trong tầm nhìn dài hạn, thể hiện “tầm” và “tâm” của doanh nhân Việt Nam.

Tìm lối đi mới, góp sức tăng trưởng hai con số

Không kém sự mạnh mẽ như nam giới, bà Thái Ngọc Điệp - CEO Novaon Media (thành viên của Tập đoàn Novaon), bày tỏ sự quyết tâm chèo lái doanh nghiệp, góp sức cho sự tăng trưởng 2 con số của nền kinh tế Việt Nam.

Bà Điệp nhấn mạnh, doanh nhân là lực lượng trực tiếp để hiện thực hóa kỳ vọng của quốc gia, từ các hoạt động đầu tư, dịch vụ và các sản phẩm cụ thể. Còn doanh nghiệp là nơi tìm kiếm thị trường, huy động nguồn lực, biến các cơ hội phát triển thành giá trị kinh tế thực tế và có thể đo lường được, nhằm đóng góp cho nền kinh tế nước nhà.

“Tôi tin rằng không chỉ tôi mà tất cả cộng đồng doanh nhân - doanh nghiệp Việt Nam đều rất vinh dự, tự hào khi được góp sức vào mục tiêu lớn của dân tộc - mục tiêu tăng trưởng kinh tế, nhằm khẳng định vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế. Theo tôi, đây không chỉ là trách nhiệm đơn thuần mà còn là sứ mệnh lớn lao.

Với sự đồng hành của Chính phủ, sự cải thiện mạnh mẽ của môi trường kinh doanh và nỗ lực của mỗi doanh nhân, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam sẽ trở thành động lực quan trọng, góp phần hiện thực hóa các mục tiêu phát triển kinh tế của đất nước trong giai đoạn mới”, bà Điệp nói.

Theo bà Điệp, tăng tưởng cao trong giai đoạn mới không chỉ là mở rộng quy mô, sử dụng thêm vốn, nguồn lao động mà Việt Nam cần có mô hình tăng trưởng dựa nhiều hơn vào năng suất, công nghệ, đổi mới sáng tạo, tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị.

“Đội ngũ doanh nhân phải đi tiên phong trong quá trình chuyển đổi này. Theo tôi, trách nhiệm của doanh nhân không chỉ là điều hành tốt doanh nghiệp của mình mà còn dám đầu tư vào những năng lực mới hơn, xây dựng đội ngũ chất lượng, tạo ra mô hình kinh doanh phát triển bền vững. Nếu như mỗi doanh nghiệp đều nâng cao được năng lực kinh doanh và sản xuất thì mục tiêu tăng trưởng kinh tế sẽ có nền tảng chắc chắn và bền vững”, bà Điệp chia sẻ.

Chia sẻ cụ thể về vai trò của mình trong việc dẫn dắt doanh nghiệp, trong bối cảnh rất nhiều áp lực cạnh tranh và mục tiêu tăng trưởng trước mắt, bà Điệp cho rằng không vì là nữ giới mà “nhụt chí”, ngược lại còn phải cố gắng nhiều hơn để khẳng định dấu ấn của mình. Novaon Media có tuổi đời còn trẻ, xác định không thể cạnh tranh bằng cách đi lại con đường cũ hoặc chạy theo số lượng đơn thuần. Vì vậy, doanh nghiệp đã mạnh dạn lựa chọn một hướng đi có sự khác biệt, phù hợp với năng lực và tạo ra giá trị mới cho thị trường.

Theo đó, Novaon Media tập trung vào các “điểm chạm” gắn với hành trình di chuyển hằng ngày của người tiêu dùng và metro là một trong những lựa chọn tiêu biểu. Đây không chỉ là một phương tiện giao thông công cộng mới mà còn là một không gian truyền thông có khả năng kết nối thương hiệu với lượng hành khách ổn định, trong bối cảnh đô thị và thói quen di chuyển của người dân đang thay đổi. Novaon Media nhìn thấy cơ hội phát triển một kênh truyền thông mới từ chính sự thay đổi đó.

“Từ kinh nghiệm này, tôi cho rằng doanh nhân phải là người nhìn thấy cơ hội trước khi cơ hội ấy trở nên rõ ràng, biết lựa chọn hướng đi ưu tiên và tập hợp các nguồn lực cần thiết để biến ý tưởng thành giá trị thực tế. Người lãnh đạo giỏi không phải là người tự mình giải quyết mọi việc, mà là người xác lập đúng hướng đi, lựa chọn đúng người, xây dựng cơ chế vận hành và tạo điều kiện để đội ngũ phát huy năng lực.

Doanh nhân cũng không chỉ chịu trách nhiệm bảo toàn những tài sản hiện có, mà còn phải kiến tạo những năng lực mới cho doanh nghiệp và đóng góp vào sự phát triển chung của nền kinh tế. Giá trị lớn nhất của người doanh nhân, theo tôi, là khả năng biến những nguồn lực hữu hạn thành giá trị lớn hơn, có thể phát triển và được nhân rộng”, bà Điệp nêu quan điểm.

Cũng là nữ doanh nhân nhiệt huyết, bà Trần Thị Thu Trang, Chủ tịch Công ty Cổ phần công nghệ thế hệ mới HANEL PT, đồng tình với quan điểm: Doanh nhân Việt Nam phải đóng vai trò tích cực để thúc đẩy sự tăng trưởng của kinh tế đất nước. “Tôi nghĩ rằng điều khó nhất đối với một doanh nghiệp là phải có khát vọng. Có khát vọng thì mới có quyết tâm biến mọi mục tiêu, mọi ước muốn thành hiện thực”, bà Trang nói.

Theo bà Trang, Việt Nam cần tập trung nhanh chóng trợ lực cho những doanh nghiệp có tiềm năng. Khi những doanh nghiệp này phát triển, tỷ lệ nội địa hóa sẽ tăng lên, đồng thời họ sẽ kéo theo hàng chục, hàng trăm doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng cùng phát triển.

Ngoài ra, để thúc doanh nghiệp góp phần vào tăng trưởng nền kinh tế hơn nữa, Việt Nam cần thay đổi cách tiếp cận trong thu hút đầu tư nước ngoài. Trong 40 năm qua, Việt Nam đã rất thành công trong thu hút FDI, đặc biệt thành tựu rõ nét trong khoảng 20 năm gần đây. Nhưng điều còn thiếu là sự kết nối giữa doanh nghiệp trong nước với các doanh nghiệp FDI.

“Chúng ta cần đồng thời thực hiện hai việc: vừa thu hút FDI, vừa nâng tầm doanh nghiệp Việt Nam để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng. Không thể chỉ kỳ vọng doanh nghiệp FDI tự tìm đến doanh nghiệp trong nước, mà cần có cơ chế, chính sách kết nối hai khu vực này.

Doanh nghiệp chúng tôi cũng đã thay đổi cách tiếp cận. Những năm trước, chúng tôi chủ yếu bán hàng cho doanh nghiệp FDI ở nước ngoài vì hướng tới xuất khẩu. Nhưng bây giờ, chúng tôi tập trung nhiều hơn vào việc cung cấp cho các doanh nghiệp FDI ngay tại Việt Nam. Chúng tôi nghĩ rằng nếu ngay trên sân nhà mình còn chưa bán được hàng thì việc đi ra nước ngoài cạnh tranh sẽ khó khăn hơn rất nhiều.

Từ thực tế của doanh nghiệp mình, tôi tin rằng mọi nỗ lực tìm hướng đi mới của doanh nhân sẽ mang lại cơ hội mới cho doanh nghiệp. Và khi doanh nghiệp phát triển, đó sẽ là sự đóng góp thiết thực nhất cho nền kinh tế nước nhà”, bà phân tích.