(VTC News) - Chuẩn bị cho việc đảm bảo lợi ích chiến lược tại Afghnistan sau khi rút quân, gần đây, Mỹ đã tiếp xúc với lực lượng Taliban ở Afghanistan, hơn nữa tại Hội đồng Bảo an, tách đôi danh sách trừng phạt Taliban và al-Qaeda, tạo điều kiện thực hiện chính sách hòa đàm và chia rẽ đối với 2 nhóm khủng bố này.
Nguyên Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Mỹ Henry Kissinger từng nói: “Quân đội du kích Taliban có thể không thua mà thắng, còn Mỹ có thể không thắng mà thua”. Chiến tranh Afghanistan đã trở thành cuộc chiến tranh không thể thắng lợi, cũng không thể trì hoãn. Rút khỏi cuộc chiến này là con đường tất yếu, vấn đề chỉ là làm thế nào có thể rút lui mà vẫn đảm bảo được lợi ích đã đạt được?
Bắt đầu đàm phán với Taliban
Cái chết của Bin Laden đã tạo cơ hội cho Mỹ rút quân và điều chỉnh chiến lược tại Afghanistan. Một mặt, cái chết của Bin Laden khiến cho tâm lí báo thù trong nước Mỹ dịu đi, cuộc chiến chống khủng bố đã có được thắng lợi mang tính bước ngoặt. Trong tình hình nội bộ nước Mỹ căm ghét chiến tranh, rút quân có thể gọi là đi theo ý nguyện của người dân. Mặt khác, cái chết của Bin Laden cũng đã nói rõ Afghanistan không còn là khu căn cứ chủ yếu của chủ nghĩa khủng bố quốc tế. Đây chính là cơ sở để Mỹ điều chỉnh chiến lược Afghanistan thời kỳ hậu Bin Laden.
| Chiến tranh Afghanistan là cuộc chiến không thể kéo dài |
Hiện nay, dù gặp thất bại tại miền nam Afghanistan nhưng Taliban lại tập hợp lực lượng tại miền đông, khu vực quân đội nước ngoài rút đi. Đối với vấn đề này, chính phủ Karzai và quân đội an ninh quốc gia đều không đủ khả năng kiểm soát.
Trong tình hình này, một mặt, Mỹ tăng cường huấn luyện cho quân đội Afghanistan, hơn nữa, ngay cả sau năm 2014 vẫn có quân đội Mỹ đóng tại những căn cứ “phi vĩnh viễn” tại nước này để đưa ra kiến nghị và hỗ trợ; mặt khác, đối với Taliban, Mỹ áp dụng chính sách vừa đánh vừa lôi kéo - thông qua tiếp xúc với Taliban, thu phục những phần tử ôn hòa đứng về phía chính quyền Afghanistan, ổn định cục diện sau khi quân đội Mỹ rút đi.
Gần đây, Mỹ đã tiếp xúc với lực lượng Taliban ở Afghanistan, hơn nữa tại Hội đồng Bảo an, tách đôi danh sách trừng phạt Taliban và al-Qaeda, tạo điều kiện thực hiện chính sách hòa đàm và chia rẽ Taliban với al-Qaeda. Hôm 17/6, 15 quốc gia thành viên Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc thông qua nghị quyết, lần lượt trừng phạt Al-Qaeda và Taliban. Nghị quyết này được thông qua là kết quả của những cố gắng của Mỹ. Mục đích của cách làm này là lần lượt xử lí al-Qaeda và Taliban, khuyến khích Taliban tham gia vào nỗ lực và tiến trình hòa giải Afghanistan.
| Tổng thống Afghanistan Hamid Karzai: “Mỹ và những nước lớn khác trên thế giới đang tổ chức đàm phán với Taliban để kết thúc cuộc chiến tranh gần 10 năm“ |
Trả lời phỏng vấn của hãng tin Reuters, Đại sứ Afghanistan tại Liên Hợp Quốc Tanin cho biết: “Nghị quyết trên được thông qua tại Hội đồng Bảo an sẽ tạo cho chính phủ Afghanistan nhiều sự linh động hơn nữa”. Ông nhấn mạnh: “Mặc dù hành động này không có nghĩa là kết thúc trừng phạt đối với Taliban, nhưng không gộp chung Taliban với al-Qaeda, sẽ trở thành một nhân tố tâm lí quan trọng đối với những người Taliban đang suy nghĩ từ bỏ vũ trang”.
Hôm 18/6, tại thủ đô Kabul, Tổng thống Afghanistan Hamid Karzai cũng tuyên bố với báo giới: “Mỹ và những nước lớn khác trên thế giới đang tổ chức đàm phán với Taliban để kết thúc cuộc chiến gần 10 năm”. Bài phát biểu này của ông Hamid Karzai được cho là lần đầu tiên chính thức tiết lộ Mỹ tham gia vào cuộc đàm phán này.
Gần đây, cựu Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ Robert Gates cũng tiết lộ dự định cuối năm nay triển khai đàm phán chính trị với Taliban. Hôm 23/6, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Anh William Hague xác nhận việc Anh là một trong những nước tiếp xúc với lực lượng vũ trang Taliban.
Rút quân không có nghĩa là từ bỏ
Tư lệnh tối cao Mỹ và NATO tại Afghanistan sắp nhận chức Cục trưởng Cục Tình báo Trung ương Mỹ David Petraeus không ủng hộ chính sách rút quân này. Theo kiến nghị của ông, trong thời gian đầu, quân đội Mỹ chỉ nên rút quân hạn chế, hơn nữa duy trì các bước rút quân để có thể bảo lưu những thành quả chiến tranh mà quân đội Mỹ đã đạt được không dễ dàng gì.
| Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ sắp rời khỏi chức vụ Robert Gates và Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Mỹ Hillary Clinton đều miễn cưỡng chấp nhận chính sách rút quân của Obama |
Được biết, cựu Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ Robert Gates và Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Hillary Clinton đều chấp nhận chính sách rút quân của Obama một cách miễn cưỡng.
Mặc dù thời gian này báo giới nhiệt tình hưởng ứng hành động Mỹ rút quân khỏi Afghanistan, nhưng phải thấy rằng Mỹ vẫn đang củng cố những lợi ích đã đạt được tại đây, đồng thời ý định đóng quân tại Afghanistan trong thời gian dài vẫn chưa hề thay đổi. Hành động rút quân lần này chỉ là điều chỉnh sách lược và tư duy chiến thuật, không phải là rút lui, càng không phải là hoàn toàn rút lui. Quyền kiểm soát của Mỹ đối với Afghanistan vẫn chưa hề suy giảm.
Đầu tiên, Mỹ đang tranh thủ đàm phán với chính phủ Afghanistan để kí kết Điều ước Đối tác hợp tác chiến lược nhằm bảo vệ bằng pháp luật những lợi ích đã đạt được tại Afghanistan.
| Căn cứ không quân Bagram ở Afghanistan. |
Thứ hai, Mỹ cũng đang tăng cường đầu tư xây dựng cho các căn cứ tại Afghanistan với trung tâm là các căn cứ Bagram, Kandahar,… để tạo thành một mạng lưới căn cứ quân sự. Thời gian xây dựng của một số hợp đồng dự án công trình đã vượt qua thời gian chuyển giao cuối năm 2014. Báo cáo của Bộ Quốc phòng Mỹ năm 2005 đã đề xuất tăng cường căn cứ quân sự tại phía tây nam Châu Á để ứng phó với tình hình thay đổi toàn cầu trong tương lai.
Năm 2006, Mỹ đã bắt tay xây dựng mới đường băng dài hơn 3000m tại căn cứ không quân Bagram, hơn nữa còn xây mới bệnh viện và khu sinh hoạt đủ cho 1000 binh sĩ sinh sống để làm bước đệm xây dựng căn cứ quân sự vĩnh viễn tại Afghanistan.
Giữa Mỹ và Afghanistan đã thiết lập quan hệ đối tác chiến lược, hơn nữa kí kết Thỏa thuận Thuê đất sân bay Bagram, quy định Mỹ và liên quân có thể trưng dụng đất xung quanh vào mục đích quân sự. Điều này giống với những căn cứ quân sự vĩnh viễn mà Mỹ xây dựng tại các quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc,…
Với tất cả những điều đó, không khó để nhận ra rằng: Mỹ sẽ không dễ dàng từ bỏ chiến lược và lợi ích địa chính trị từng được đánh đổi bằng cái giá không nhỏ.
Sáng Nguyễn(dịch)
Theo Xinhua

