Hotline: 0855.911.911 
RSS 
(VTC News) - Sau đợt điều chỉnh tỷ giá, nhiều mặt hàng đã có biến động mạnh. Trong tháng 3, điện, than sẽ thiếp lập mặt bằng giá mới và khi ấy, hiệu ứng Domino về giá xảy ra là khó tránh khỏi, TS. Nguyễn Đức Thành - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Chính sách (VEPR), trường Đại học Quốc gia Hà Nội, nhận định.
- Đến thời điểm than, điện và có thể là xăng cùng tăng giá, ông có thể đánh giá phản ứng của người dân và doanh nghiệp (DN) không?
Nhiều ý kiến cho rằng, giá than, điện, xăng dầu cũng điều tiết theo thị trường vào một thời điểm sẽ gây “sốc” cho DN và người dân. Song tôi cho rằng, lẽ ra phải thực hiện theo thị trường từ 10 năm trước đây. Bởi chính sách điều tiết thị trường như hiện nay sẽ khiến cho DN và người dân kỳ vọng vào giá hàng hoá sẽ có sự hỗ trợ, điều tiết của nhà nước và cái giá phải trả sẽ ngày càng nặng lên.
Theo nhiều DN Nhà nước (DNNN), cần điều tiết giá hàng thiết yếu theo tín hiệu thị trường, nhưng tôi cho rằng, nếu giá theo thị trường thì phải thị trường hóa chính thị trường đó. Nghĩa là cho nhiều thành phần khác như: nước ngoài, tư nhân tham gia để tăng cạnh tranh về thị trường và giá cả thì thị trường mới có ý nghĩa.
Giá điện, giá than, giá xăng tăng để thả nổi hay theo thị trường không đơn giản mà trước đó phải tạo lập thị trường cho những mặt hàng đó. Thực tế chúng ta chưa thực hiện theo thị trường mà chỉ danh nghĩa theo thị trường thôi.
Theo tôi về lâu dài phải tạo thị trường cho những mặt hàng này, tăng sức cạnh tranh cho than, xăng dầu, sản xuất, nhập khẩu điện thì giá thị trường lúc đó mới đúng nghĩa và bám theo giá thế giới. Nếu không làm được điều này, thị trường chúng ta tiếp tục bị độc quyền về giá và khi ấy, Chính phủ sẽ phải tiếp tục loay hoay để đáp ứng nhu cầu của người dân.
- Chính phủ vừa đồng ý tăng giá điện lên mức 15,28%, thấp hơn mong muốn của DN điện, ông có suy nghĩ gì về điều này?
Tôi nghĩ mức tăng này là bước cân đối của Chính phủ với người dân và DN bởi giá điện quan trọng với cả người dân và DN. Nếu ngành điện không có những cải cách nhằm giảm chi phí thì không còn con đường nào khác ngoài việc tăng giá.
Lộ trình mà Chính phủ lựa chọn là tăng giá từ từ, nghĩa là làm cho “cú sốc” nhẹ nhàng hơn đối với người dân và DN. Nhưng trong dài hạn, rủi ro tăng giá vẫn treo lơ lửng và tiếp tục tăng trong tương lai, điều này tạo ra tâm lí bất an và các mặt hàng khác cũng nằm trong trạng thái sẽ tăng bất cứ lúc nào.
- Với việc điều chỉnh tỉ giá và giá hàng cơ bản tăng, theo ông có xảy ra tình trạng thiết lập mặt bằng trong thời gian tới hay không?
Nếu điều chỉnh giá hàng cơ bản sẽ ảnh hưởng tới nhiều giá khác và sẽ hình thành mặt bằng giá mới sau 1 đến 2 tháng nữa. Đặc biệt tháng 5 tới sẽ điều chỉnh tăng lương, bởi vậy, giá cả sẽ có thể thiết lập mặt bằng mới vào tháng 6. Theo tôi, về cơ bản, nếu không có chính sách và kiểm soát chặt chẽ những yếu tố kiềm chế lạm phát thì kéo theo tình trạng tăng giá theo dây chuyền do tác động tâm lý.
- Ông đánh giá thế nào về việc điều chỉnh tỉ giá của Ngân hàng nhà nước vừa qua?
Phải khẳng định rằng, đây là lần điều chỉnh có mức độ biến động lớn nhất từ trước tới nay, như vậy đương nhiên sẽ có tác động lớn tới nền kinh tế. Sau khi điều chỉnh, tỉ giá trên thị trường tự do đã sát hơn với tỷ giá giao dịch chính thức, song tôi cho rằng, việc tăng tỷ giá chỉ góp phần ổn định thị trường tiền tệ, còn để giữ ổn định kinh tế vĩ mô cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp.
Lâu nay, tỉ giá được điều chỉnh ở mức thấp với mục đích tránh gây “sốc” rồi sau đó lại tiếp tục điều chỉnh. Nắm bắt được xu hướng này, người dân và DN đã rơi vào tình trạng bất an với lo ngại tỷ giá sẽ còn tiếp tục tăng khiến tình trạng đầu cơ ngoại tệ ngày càng nặng nề. Việc điều hành tỷ giá phải là cơ sở để những lần điều chỉnh tiếp theo sẽ tác động tích cực đến thị trường tiền tệ. Tôi không quá kỳ vọng vào việc sẽ ngay lập tức xóa bỏ tình trạng “hai tỷ giá” sau đợt điều chỉnh này. Song cần tránh sự bị động bởi việc điều chỉnh tỷ giá USD/VNĐ luôn là một chính sách quan trọng, tác động mạnh mẽ tới thị trường tiền tệ cũng như nên kinh tế.
- Mục tiêu cả năm mà Quốc hội và Chính phủ đề ra là giữ lạm phát ở mức 7%, tuy nhiên trong tháng 1, CPI là hơn 1%, dự báo của Tổ điều hành thị trường trong nước, tháng 2, CPI tăng khoảng 2%. Như vậy, trong 2 tháng đầu năm, CPI đã tăng hơn 3%, theo ông năm nay có giữ được mục tiêu đã đề ra không?
Lộ trình tăng giá mạnh như vậy mà CPI giữ mức 7% là đặc biệt khó khăn. Theo tôi, mục tiêu tăng trưởng là 6,5% và lạm phát 7% không đúng chỗ, nên giảm mục tiêu tăng trưởng xuống còn 6% và tăng mức lạm phát lên 9%.
Sau đợt điều chỉnh tỉ giá vừa qua sẽ ảnh hưởng tăng lạm phát, muốn giảm lạm phát phải tăng lãi suất, nhưng hiện nay lãi suất đã gần 20%, nếu tăng thì tăng đến mức nào? Lãi suất cao, DN sẽ không thể duy trì được. Bởi vậy phải phân bổ tín dụng cho khu vực sử dụng hiệu quả nhất mà ở đây là khu vực tư nhân. Trong năm qua, đồng vốn tín dụng đã chảy vào khu vực DNNN quá nhiều. Vì vậy, phải điều chỉnh điểm này. Phải tạo cơ hội cho khu vực kinh tế tư nhân tiếp cận nguồn lực về tín dụng và đất đai.
- Xin cảm ơn ông!
| TS. Nguyễn Đức Thành - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Chính sách (VEPR), trường Đại học Quốc gia Hà Nội. |
Nhiều ý kiến cho rằng, giá than, điện, xăng dầu cũng điều tiết theo thị trường vào một thời điểm sẽ gây “sốc” cho DN và người dân. Song tôi cho rằng, lẽ ra phải thực hiện theo thị trường từ 10 năm trước đây. Bởi chính sách điều tiết thị trường như hiện nay sẽ khiến cho DN và người dân kỳ vọng vào giá hàng hoá sẽ có sự hỗ trợ, điều tiết của nhà nước và cái giá phải trả sẽ ngày càng nặng lên.
Theo nhiều DN Nhà nước (DNNN), cần điều tiết giá hàng thiết yếu theo tín hiệu thị trường, nhưng tôi cho rằng, nếu giá theo thị trường thì phải thị trường hóa chính thị trường đó. Nghĩa là cho nhiều thành phần khác như: nước ngoài, tư nhân tham gia để tăng cạnh tranh về thị trường và giá cả thì thị trường mới có ý nghĩa.
Giá điện, giá than, giá xăng tăng để thả nổi hay theo thị trường không đơn giản mà trước đó phải tạo lập thị trường cho những mặt hàng đó. Thực tế chúng ta chưa thực hiện theo thị trường mà chỉ danh nghĩa theo thị trường thôi.
Theo tôi về lâu dài phải tạo thị trường cho những mặt hàng này, tăng sức cạnh tranh cho than, xăng dầu, sản xuất, nhập khẩu điện thì giá thị trường lúc đó mới đúng nghĩa và bám theo giá thế giới. Nếu không làm được điều này, thị trường chúng ta tiếp tục bị độc quyền về giá và khi ấy, Chính phủ sẽ phải tiếp tục loay hoay để đáp ứng nhu cầu của người dân.
- Chính phủ vừa đồng ý tăng giá điện lên mức 15,28%, thấp hơn mong muốn của DN điện, ông có suy nghĩ gì về điều này?
Tôi nghĩ mức tăng này là bước cân đối của Chính phủ với người dân và DN bởi giá điện quan trọng với cả người dân và DN. Nếu ngành điện không có những cải cách nhằm giảm chi phí thì không còn con đường nào khác ngoài việc tăng giá.
Lộ trình mà Chính phủ lựa chọn là tăng giá từ từ, nghĩa là làm cho “cú sốc” nhẹ nhàng hơn đối với người dân và DN. Nhưng trong dài hạn, rủi ro tăng giá vẫn treo lơ lửng và tiếp tục tăng trong tương lai, điều này tạo ra tâm lí bất an và các mặt hàng khác cũng nằm trong trạng thái sẽ tăng bất cứ lúc nào.
- Với việc điều chỉnh tỉ giá và giá hàng cơ bản tăng, theo ông có xảy ra tình trạng thiết lập mặt bằng trong thời gian tới hay không?
Nếu điều chỉnh giá hàng cơ bản sẽ ảnh hưởng tới nhiều giá khác và sẽ hình thành mặt bằng giá mới sau 1 đến 2 tháng nữa. Đặc biệt tháng 5 tới sẽ điều chỉnh tăng lương, bởi vậy, giá cả sẽ có thể thiết lập mặt bằng mới vào tháng 6. Theo tôi, về cơ bản, nếu không có chính sách và kiểm soát chặt chẽ những yếu tố kiềm chế lạm phát thì kéo theo tình trạng tăng giá theo dây chuyền do tác động tâm lý.
| Theo TS Thành, các mặt bằng giá mới sẽ nhanh chóng được thiết lập sau lộ trình tăng giá điện, xăng từ đầu tháng 3/2011.Ảnh IE. |
- Ông đánh giá thế nào về việc điều chỉnh tỉ giá của Ngân hàng nhà nước vừa qua?
Phải khẳng định rằng, đây là lần điều chỉnh có mức độ biến động lớn nhất từ trước tới nay, như vậy đương nhiên sẽ có tác động lớn tới nền kinh tế. Sau khi điều chỉnh, tỉ giá trên thị trường tự do đã sát hơn với tỷ giá giao dịch chính thức, song tôi cho rằng, việc tăng tỷ giá chỉ góp phần ổn định thị trường tiền tệ, còn để giữ ổn định kinh tế vĩ mô cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp.
Lâu nay, tỉ giá được điều chỉnh ở mức thấp với mục đích tránh gây “sốc” rồi sau đó lại tiếp tục điều chỉnh. Nắm bắt được xu hướng này, người dân và DN đã rơi vào tình trạng bất an với lo ngại tỷ giá sẽ còn tiếp tục tăng khiến tình trạng đầu cơ ngoại tệ ngày càng nặng nề. Việc điều hành tỷ giá phải là cơ sở để những lần điều chỉnh tiếp theo sẽ tác động tích cực đến thị trường tiền tệ. Tôi không quá kỳ vọng vào việc sẽ ngay lập tức xóa bỏ tình trạng “hai tỷ giá” sau đợt điều chỉnh này. Song cần tránh sự bị động bởi việc điều chỉnh tỷ giá USD/VNĐ luôn là một chính sách quan trọng, tác động mạnh mẽ tới thị trường tiền tệ cũng như nên kinh tế.
- Mục tiêu cả năm mà Quốc hội và Chính phủ đề ra là giữ lạm phát ở mức 7%, tuy nhiên trong tháng 1, CPI là hơn 1%, dự báo của Tổ điều hành thị trường trong nước, tháng 2, CPI tăng khoảng 2%. Như vậy, trong 2 tháng đầu năm, CPI đã tăng hơn 3%, theo ông năm nay có giữ được mục tiêu đã đề ra không?
Lộ trình tăng giá mạnh như vậy mà CPI giữ mức 7% là đặc biệt khó khăn. Theo tôi, mục tiêu tăng trưởng là 6,5% và lạm phát 7% không đúng chỗ, nên giảm mục tiêu tăng trưởng xuống còn 6% và tăng mức lạm phát lên 9%.
Sau đợt điều chỉnh tỉ giá vừa qua sẽ ảnh hưởng tăng lạm phát, muốn giảm lạm phát phải tăng lãi suất, nhưng hiện nay lãi suất đã gần 20%, nếu tăng thì tăng đến mức nào? Lãi suất cao, DN sẽ không thể duy trì được. Bởi vậy phải phân bổ tín dụng cho khu vực sử dụng hiệu quả nhất mà ở đây là khu vực tư nhân. Trong năm qua, đồng vốn tín dụng đã chảy vào khu vực DNNN quá nhiều. Vì vậy, phải điều chỉnh điểm này. Phải tạo cơ hội cho khu vực kinh tế tư nhân tiếp cận nguồn lực về tín dụng và đất đai.
- Xin cảm ơn ông!
Bình luận 
