Việt Nam cần hàng nghìn nhân lực năng lượng nguyên tử

Mỗi lò điện hạt nhân cần gần 1.000 nhân sự

Trả lời PV Báo Điện tử VTC News tại họp báo thường kỳ do Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức, Viện trưởng Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam - TS. Trần Chí Thành - cho biết, Việt Nam đã có khoảng 50 năm phát triển năng lượng nguyên tử. Tuy nhiên, nguồn nhân lực hiện nay chưa đáp ứng yêu cầu nếu các ứng dụng tiếp tục mở rộng, đặc biệt trong trường hợp phát triển điện hạt nhân.

Theo TS Thành, với điện hạt nhân, quy mô nhân sự đòi hỏi rất lớn. Mỗi lò điện hạt nhân cần khoảng 600 - 700 nhân sự nếu sử dụng công nghệ phương Tây và gần 1.000 người với công nghệ Nga.

Việt Nam từng đưa gần 400 người sang Nga và Nhật Bản đào tạo về điện hạt nhân. Tuy nhiên, theo TS Thành, hiện chỉ khoảng 30% số nhân lực này còn làm việc trong lĩnh vực.

Để chuẩn bị nguồn nhân lực dài hạn, TS Thành cho rằng Việt Nam cần lập kế hoạch mở 1 - 2 khoa Công nghệ hạt nhân tại các trường đại học kỹ thuật hàng đầu ở Hà Nội và TP.HCM, với chương trình đào tạo đạt chuẩn quốc tế.

Cũng trao đổi về vấn đề này, ông Trần Quang Tuấn, Phó Cục trưởng Cục An toàn bức xạ và hạt nhân, cho biết, theo Chiến lược phát triển ứng dụng năng lượng nguyên tử được phê duyệt tại Quyết định 438/QĐ-TTg, Việt Nam đặt mục tiêu có khoảng 2.000 nhân lực phục vụ cho lĩnh vực này vào năm 2030 và 2.500 người vào năm 2035.

Đội ngũ này gồm nhân lực quản lý Nhà nước, nghiên cứu và phát triển, hỗ trợ kỹ thuật và vận hành. Chính phủ cũng đã phê duyệt các đề án đào tạo nhân lực phục vụ phát triển điện hạt nhân, quản lý Nhà nước, nghiên cứu, ứng dụng và hỗ trợ kỹ thuật.

Theo ông Tuấn, năng lượng nguyên tử là lĩnh vực công nghệ cao và còn mới tại Việt Nam. Tăng cường hợp tác quốc tế, cử cán bộ sang đào tạo tại các quốc gia tiên tiến giúp nhanh chóng bổ sung kinh nghiệm. Tuy nhiên, Việt Nam cũng cần từng bước xây dựng năng lực đào tạo trong nước.

“Quan điểm của chúng tôi là phát huy tối đa trí tuệ của nguồn nhân lực hiện có, đồng thời tích cực đào tạo lực lượng mới để đáp ứng yêu cầu gia tăng cả về số lượng, cơ cấu và năng lực chuyên sâu”, ông Tuấn nói.

Mục tiêu là từng bước hình thành đội ngũ có khả năng nghiên cứu, thiết kế, làm chủ, cải tiến và phát triển công nghệ hạt nhân phù hợp với nhu cầu của Việt Nam.

Lò phản ứng Đồng Nai có công suất gấp 30 lần Đà Lạt

Cùng với phát triển nhân lực, Việt Nam đang mở rộng nghiên cứu và ứng dụng năng lượng nguyên tử, đặc biệt là lĩnh vực y tế.

Theo TS. Trần Chí Thành, lò phản ứng nghiên cứu Đà Lạt được khôi phục, nâng cấp và đưa vào vận hành từ năm 1984 với sự hỗ trợ của Liên Xô. Sau 42 năm hoạt động, lò tiếp tục phục vụ nghiên cứu và sản xuất dược chất phóng xạ.

Lò có công suất 0,5 MW và được Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) đánh giá là một trong những lò phản ứng công suất thấp hoạt động hiệu quả trên thế giới. Hiện lò cung cấp khoảng 80% lượng dược chất phóng xạ cho các bệnh viện trên cả nước, chủ yếu phục vụ chẩn đoán và điều trị ung thư.

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 180.000 ca ung thư mới, trong khi sản xuất dược chất phóng xạ trong nước còn hạn chế. Việt Nam hiện sản xuất được dưới 10 loại, trong khi trên thế giới có khoảng 50-100 loại.

Để tăng năng lực nghiên cứu và sản xuất, Việt Nam đang triển khai dự án Trung tâm Nghiên cứu khoa học và công nghệ hạt nhân tại Long Khánh, Đồng Nai.

Lò phản ứng mới dự kiến có công suất gấp khoảng 30 lần lò Đà Lạt, đồng thời hướng tới mở rộng số loại dược chất phóng xạ lên khoảng 50-70 loại. Dự án hướng tới xây dựng trung tâm cung cấp dược chất phóng xạ phục vụ chẩn đoán, điều trị ung thư cho Việt Nam và khu vực.