Căn gác nhỏ chưa đầy hai chục mét vuông ở ngôi nhà nằm sâu trong khu Kim Giang - Hà Nội bày la liệt những hộp màu dùng dở, những bức tranh lớn nhỏ khác nhau. Trước mặt tôi, người đàn ông ngoại tứ tuần mặc áo thầy tu đang khua đôi tay đầy những màu và màu như múa lượn trên tấm vải toan hình chữ nhật. Sự có mặt của tôi cũng như sự xô bồ, ồn ào của thế giới xung quanh dường như không tồn tại. Trong con mắt của người đàn ông ấy chỉ có những mảng màu sáng tối, những đường nét, những hình khối đang hiện dần lên sau mỗi động tác của đôi bàn tay.
Chỉ chưa đến 20 phút sau, bức vẽ về hai cô gái đạp xe xuống núi đã hoàn thành. Tất cả những tác phẩm khác của anh cũng đều hoàn thiện trong thời gian chưa tới một tiếng. Nó là sự kết tinh của những rung động, cảm xúc trước con người, thiên nhiên vạn vật trong anh, và khi anh vẽ tức là khi cảm xúc ấy được đẩy lên ở mức cao trào nhất, được bộc lộ, dẫn dắt một cách tự nhiên thay vì sự định hình trước về màu sắc, bố cục hay ý tưởng hình ảnh như những họa sĩ khác.
Cảm nhận đầu tiên về những bức tranh của anh là sự khoáng đạt, mênh mông, đặc biệt là sự giác ngộ ẩn sâu bên trong nội dung tranh: Khuôn mặt hai cô gái lấp ló sau những cánh sen đang hồn nhiên, vui vẻ đạp xe xuống núi; Hình ảnh con thuyền Bát Nhã neo trên bờ đã phủ rợp bởi những cây hoang, cỏ dại, lâu lắm rồi chẳng có khách sang sông; Hay bóng dáng nhà sư liêu xiêu bước trên con đường gập ghềnh, trắc trở… đối chọi với cảnh thiên nhiên rộng lớn, không định hình đang bao trùm trước mặt….
Suốt hơn chục năm nay, thay vì dùng cọ, dùng chổi, anh Lê Mạnh Hùng vẫn dùng mười đầu ngón tay để vẽ và vẽ trong trạng thái … rỗng không như vậy. Việc đến với trường phái vẽ tranh thiền, với anh Hùng mà nói, nó giống như một nhân duyên…. Tốt nghiệp Đại học Mỹ thuật công nghiệp Hà Nội, anh một mình đạp xe tới các chùa tìm hiểu các tác phẩm điêu khắc phật giáo để viết giáo trình nâng cao cho một trường mĩ thuật chuyên đào tạo những người làm điêu khắc, tượng, nội thất… Chưa từng cảm nhận thực tế ngồi thiền ra sao, hành đạo như thế nào, nhưng việc đạt được tới cảnh giới, tới trạng thái rỗng không đã thực sự mới mẻ và cuốn hút đối với Lê Mạnh Hùng. Một vài năm sau, anh quyết định thử nghiệm sự kết hợp giữa nghệ thuật hội họa với… thiền định.
Tất cả những nghệ sĩ muốn có được tác phẩm như mong muốn thì họ đều phải sáng tác trong trạng thái thiền. Họ viết, họ vẽ và họ bị cuốn vào cảm xúc do tác phẩm tạo ra đến mức như nhập đồng, như quên hết cả thế giới xung quanh, bị rơi vào trạng thái rỗng không, trạng thái thiền một cách vô thức.Sự kết hợp giữa hội họa với thiền định đã giúp Lê Mạnh Hùng chủ động đưa mình vào trạng thái rỗng không, trạng thái cao nhất của sự kết tinh cảm xúc để vẽ. Nó khiến những tác phẩm của anh mang màu sắc mới lạ, phá vỡ hết bố cục của tranh thông thường, hoàn toàn khác so với những bức họa anh đã vẽ trước kia và làm cho anh … say mê.
Những ngày đầu, anh cũng dùng cọ, thậm chí dùng bay để vẽ. Nhưng cảm xúc lúc thiền của anh nó đến nhanh và dạt dào đến nỗi những dụng cụ ấy không thể đáp ứng được. Anh đã dùng cả mười ngón tay để cảm xúc được thể hiện nhanh hơn và cũng là để trực tiếp được cảm nhận từng đường nét được tạo ra trên những tấm toan.
Ngày trước, mười bức anh vẽ hỏng tám bức, chỉ được hai bức chú tâm. Để có thể đi vào trạng thái rỗng không, anh phải mất rất nhiều thời gian tập trung, phải có môi trường yên tĩnh và nhạc để hỗ trợ. Nhưng tới thời điểm hiện tại, mười bức anh đã thành công tới chín. Sự tu tập đã giúp Lê Mạnh Hùng có thể đưa mình vào trạng thái thiền bất cứ lúc nào, dù xung quanh cuộc sống có ồn ào và xô bồ đến mấy.
Không bán cũng không mở lớp dạy vẽ tranh, Lê Mạnh Hùng chỉ vẽ để thỏa mãn những rung động cảm xúc của bản thân, để phục vụ cho nghiên cứu khoa học. Suốt hơn chục năm qua, anh nuôi niềm đam mê bằng cách đi vẽ nội thất, đi chở xe thuê, làm thợ nề xây dựng… để có tiền trang trải cuộc sống, có tiền mua màu, mua toan….Nhưng ẩn sâu trong tâm khảm, anh vẫn mong ước sẽ tìm được những người tiếp cận, đam mê và phát triển trường phái hội họa này.
Mùa thu năm nay, Lê Mạnh Hùng sẽ mở một triển lãm tranh thiền trên phố Tràng Tiền, và dành số tiền thu được để làm từ thiện.
Khánh Toàn - Ảnh: Hồ Quang

