Lưu Bị mấy lần bỏ rơi vợ con khi tháo chạy?

Trong Tam quốc diễn nghĩa, Lưu Bị là nhân vật tiêu biểu cho khát vọng gây dựng cơ nghiệp, tinh thần nhân nghĩa và nghệ thuật thu phục lòng người. Ông tên tự là Huyền Đức, sống vào cuối thời Đông Hán, là người sáng lập nước Thục Hán thời Tam quốc.

Nhân vật hào kiệt nổi bật thời Tam quốc

Theo sử liệu, Lưu Bị xuất thân từ vùng Trác Quận, thuộc U Châu (nay là Trác Châu, Bảo Định, Hà Bắc, Trung Quốc), được ghi nhận là dòng dõi hoàng thất nhà Hán. Tuy nhiên, qua nhiều đời phân chia tước vị, đến đời Lưu Bị, nhánh này đã sa sút, nghèo khó. Thời niên thiếu, ông từng phải cùng mẹ đan và bán giày cỏ, chiếu cói để mưu sinh.

Khi triều đình suy yếu, các thế lực quân phiệt nổi lên tranh giành quyền lực, Lưu Bị từng bước tham gia cuộc đấu tranh chính trị và quân sự với mong muốn khôi phục nhà Hán.

Trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa, Lưu Bị được xây dựng như hiện thân của lòng nhân từ, khoan hậu, luôn lo cho dân và coi trọng tình huynh đệ. Ông nổi tiếng với điển tích kết nghĩa vườn đào với Quan Vũ, Trương Phi.

Độc giả yêu thích Tam quốc diễn nghĩa đã quen thuộc với hình ảnh một Lưu Bị hay khóc, yếu kém về mặt quân sự, phải hoàn toàn trông cậy vào mưu kế của Gia Cát Lượng và khả năng chiến đấu của các tướng lĩnh dưới trướng.

Trên thực tế, theo ghi chép của bộ chính sử Tam quốc chí, Lưu Bị là người có tài cầm quân, biết ứng phó linh hoạt, đặc biệt là khả năng nhìn thấu nội tâm, thu phục nhân tài và khiến họ một lòng trung thành với mình.

Trong Tam quốc diễn nghĩa, Lưu Bị gần như không thể đánh thắng trận nào khi trực tiếp cầm quân. Song thực tế, ngay từ khi còn trẻ, Lưu Bị đã thể hiện bản lĩnh khi dẹp khởi nghĩa Khăn Vàng do Trương Giác cầm đầu nổi dậy chống triều đình.

Lưu Bị trong lịch sử thường chịu trách nhiệm chỉ huy các trận chiến, trực tiếp điều binh khiển tướng trên chiến trường.

Nhờ tài quân sự, chính trị và năng lực điều binh khiển tướng, Lưu Bị đã xây dựng được cơ nghiệp, lập nên Thục Hán, cùng Đông Ngô, Tào Ngụy tạo thành thế chân vạc thời Tam quốc.

Nhiều lần bỏ rơi vợ con khi thua trận

Lưu Bị nổi danh nhân hậu, thương dân, đối với huynh đệ, người dưới trướng thì rất trọng nghĩa khí. Tuy nhiên, trong sử sách lẫn tiểu thuyết “Tam Quốc diễn nghĩa”, có thể kể ra không ít lần Lưu Bị có hành động mà con người hiện đại đánh giá là không đáng mặt đàn ông cho lắm, đó là bỏ rơi vợ con, chạy lấy thân mình.

Năm 198, lực lượng của Lưu Bị ở Tiểu Bái lên đến hàng vạn, khiến Lã Bố lo ngại. Lã Bố sai Cao Thuận và Trương Liêu tiến đánh Tiểu Bái. Dưới sức tấn công của Cao Thuận, Lưu Bị buộc phải rút lui, chạy về phía tây đến Lương Địa và cầu cứu Tào Tháo. Tào Tháo cử Hạ Hầu Đôn đến cứu viện nhưng lực lượng này cũng bị đánh bại. Tiểu Bái thất thủ, vợ con Lưu Bị một lần nữa bị bắt và đưa đến chỗ Lã Bố.

Sách Tam quốc chí chép: “Tào công tự mình thân chinh, giúp tiên chủ (Lưu Bị) vây Lã Bố ở Hạ Phì, bắt sống được Bố”. Lúc này, Lưu Bị mới có thể đem vợ con về.

Hai năm sau, Lưu Bị chống lại Tào Tháo. Tào Tháo đích thân dẫn quân đánh về phía đông, khiến Lưu Bị thất bại và phải chạy sang nương nhờ Viên Thiệu, để lại gia quyến bị kẹt lại cùng với Quan Vũ và sa vào tay quân Tào.

Lần bỏ rơi vợ con nổi tiếng nhất của Lưu Bị diễn ra năm 208 tại Trường Bản, thuộc khu vực Đương Dương ngày nay ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc.

Khi Tào Tháo kéo 50 vạn quân xuống phía Nam và dễ dàng chiếm được Kinh Châu, Lưu Bị buộc phải đưa lực lượng rút xuống Giang Lăng (khu vực thuộc tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày nay).

Trên đường rút lui, quân Tào đuổi kịp Lưu Bị, đánh cho một trận tan tác ở Đương Dương. Theo Tam quốc diễn nghĩa, Lưu Bị vừa đánh vừa chạy cả đêm, đến sáng mới dám dừng ngựa lại nghỉ thì thấy binh sĩ xung quanh chỉ còn hơn trăm người, vợ con cũng thất lạc. Trước tình cảnh này, ông chỉ còn biết khóc lớn.

Trong khi các tướng sĩ lo tháo chạy, chỉ có một mình Triệu Vân ở lại đương đầu với quân Tào để tìm vợ con Lưu Bị. Triệu Vân xông vào giữa vòng vây, đánh đến đâu quân Tào dạt ra đến đó. Tào Tháo muốn thu phục Triệu Vân, ra lệnh không được bắn tên mà phải bắt sống. Nhờ lệnh này, Triệu Vân phá được vòng vây, đưa A Đẩu về với Lưu Bị.

Còn về hai người vợ của Lưu Bị, Triệu Vân chỉ cứu được Cam phu nhân (mẹ đẻ của A Đẩu). Sách Tam quốc chí không nhắc đến My phu nhân (có thể bà đã qua đời từ trước hoặc không đi cùng trong trận này), còn Tam quốc diễn nghĩa kể rằng bà bị thương ở đùi và đang ôm lấy A Đẩu thì gặp được Triệu Vân.

Triệu Vân nhường ngựa của mình cho bà, nhưng My phu nhân từ chối vì biết ngựa không thể chở ba người thoát khỏi vòng vây của quân Tào. Để không làm vướng chân Triệu Vân và bảo vệ giọt máu duy nhất của chồng, bà đã trao A Đẩu cho Triệu Vân rồi gieo mình xuống một giếng cạn tự sát.

Có thể cái chết của My phu nhân được La Quán Trung hư cấu, nhưng sự thật vẫn là trong trận thua này, Lưu Bị đã bỏ lại vợ con để chạy thoát thân; nếu không có bề tôi trung nghĩa như Triệu Vân thì không chắc vợ con ông có thể sống sót.