Vì sao người Trung Quốc kiêng biếu lê?

Người Trung Quốc vốn rất coi trọng sự phù hợp và tính biểu tượng của quà tặng. Do đó, món quà không phù hợp có thể vô tình mang lại hiệu ứng ngược, thậm chí gây hiểu lầm hoặc rạn nứt các mối quan hệ xã hội.

Các loại trái cây thường được dùng làm quà biếu, nhưng quả lê mặc dù rất thơm ngon, mọng nước và bổ dưỡng lại là ngoại lệ, bị từ chối thẳng thừng. Việc kiêng kỵ tặng lê bắt nguồn sâu xa từ những đặc trưng ngôn ngữ, phong tục tập quán và quan niệm nhân sinh quan lâu đời của người Trung Quốc.

Đồng âm với “ly biệt”

Nguyên nhân quan trọng và phổ biến nhất khiến người Trung Quốc tuyệt đối không bao giờ dùng lê làm quà tặng chính là hiện tượng đồng âm. Từ “lê” trong tiếng Trung có cách phát âm hoàn toàn trùng khớp với từ “ly” trong “ly biệt”, “ly tán” hoặc “chia ly”.

Đối với một nền văn hóa luôn đề cao sự đoàn viên, sum họp và gắn kết gia đình như Trung Quốc, các khái niệm liên quan đến sự chia tay, chia rẽ hay xa cách luôn là điều tối kỵ, đặc biệt là trong các dịp lễ Tết hoặc ngày vui. Khi mang một giỏ lê đến biếu người thân, bạn bè hay đối tác trong những dịp sum vầy, hành động này về mặt tâm lý vô tình gợi nhắc đến sự chia cắt.

Người nhận quà có thể cảm thấy không thoải mái, thậm chí hiểu lầm rằng bạn đang ngầm ám chỉ mong muốn chấm dứt mối quan hệ, chia rẽ tình cảm hoặc tạo ra khoảng cách. Chính vì thế, để tránh mọi sự liên tưởng tiêu cực không đáng có, người ta luôn tự giác gạch tên quả lê ra khỏi danh sách các loại trái cây đi thăm hỏi, biếu xén.

Đứt gãy tình cảm

Bên cạnh yếu tố ngữ âm, phong thủy dân gian Trung Quốc cũng đặt nặng vấn đề hình thức và ý nghĩa biểu tượng của các sự vật hiện tượng trong đời sống hàng ngày. Quả lê khi thưởng thức thường được cắt đôi hoặc chia ra để nhiều người cùng ăn, từ đó hình thành nên một biểu tượng trực quan về sự phân chia, chia rẽ.

Trong tư duy truyền thống, việc cắt đôi một thứ gì đó nguyên vẹn mang ý nghĩa làm giảm sút sự trọn vẹn, gây ra những vết nứt hoặc sự đứt gãy trong tình cảm. Đặc biệt, nếu món quà lê được mang đi tặng cho các cặp đôi đang yêu nhau hoặc vợ chồng mới cưới, nó lại càng trở thành một điều cấm kỵ lớn hơn gấp nhiều lần.

Người Trung Quốc xưa cho rằng việc tặng lê cho những người đang xây dựng hạnh phúc đôi lứa chẳng khác nào mang lại điềm gở về một cái kết chia ly, đường ai nấy đi. Do đó, ngay cả trong các buổi tiệc tùng thông thường, người ta cũng rất hạn chế việc dùng lê làm quà tặng hoặc thậm chí là cắt lê mời khách nếu muốn giữ không khí vui tươi.

Không phù hợp thăm người ốm đau

Một trong những tình huống mà người Trung Quốc hay sử dụng trái cây làm quà biếu nhất chính là khi đi thăm người ốm nằm viện hoặc người lớn tuổi đang có vấn đề về sức khỏe. Tuy nhiên, quả lê lại là một cái tên bị loại trừ hoàn toàn trong danh sách này bởi những lớp nghĩa tiêu cực xoay quanh nó. Trong tiếng Trung, cụm từ “chia lê” hoặc “tặng lê” có đồng âm với từ mang ý nghĩa chia ly vĩnh viễn.

Khi một người đang lâm bệnh nặng, món quà mang ý nghĩa chia ly hay ám chỉ sự kết thúc cuộc đời là điều tối kỵ, có thể gây tổn thương tâm lý sâu sắc cho cả người bệnh lẫn gia đình họ. Thay vì chọn lê, người ta thường ưu tiên những loại quả có tên mang lại may mắn, sức khỏe và sự trường thọ như quả táo (bình an), quả đào (sức khỏe, trường thọ) hay các loại giỏ trái cây tươi tắn mang năng lượng tích cực.

Không phù hợp các ngày lễ

Các dịp lễ tết truyền thống như Tết Nguyên đán, Tết Trung thu hay các ngày kỷ niệm lớn trong năm tại Trung Quốc đều là thời điểm con người trao gửi cho nhau những lời chúc tốt đẹp nhất về sự khởi đầu mới, tài lộc thịnh vượng và may mắn hanh thông. Trong không gian văn hóa đòi hỏi sự hoan hỉ và năng lượng viên mãn đó, sự xuất hiện của một món quà mang hàm ý chia rẽ, bất hòa như quả lê sẽ làm mất đi bầu không khí trang trọng và vui tươi.

Người làm kinh doanh hoặc những người coi trọng các giá trị phong thủy lại càng cực kỳ kỹ tính trong việc lựa chọn quà cáp vào các dịp khai trương, ký kết hợp đồng. Họ tin rằng việc tặng những món quà có tên gọi hoặc ý nghĩa mang điềm xấu sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến vận khí, tài lộc và sự phát triển lâu dài của công việc làm ăn. Chính vì thế, quả lê hoàn toàn bị gạt ra khỏi danh sách quà biếu trong các sự kiện mang tính trọng đại, nhường chỗ cho những loại quả mang ý nghĩa cát tường, tài lộc dồi dào.

Việc kiêng tặng lê phản ánh rõ nét nghệ thuật đối nhân xử thế vô cùng tinh tế và sự nhạy cảm trong văn hóa giao tiếp của người Trung Quốc. Quy tắc này được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, trở thành một phần tiềm thức văn hóa của mỗi người dân Trung Quốc từ khi còn nhỏ.