Sợ bị ám sát, nuôi cả đàn gà để... phòng thân

(VTC News) - Luôn cảm giác có ánh mắt dõi theo mình, cảnh giác với cả người thân khi họ mang cơm đến, sẵn sàng tấn công bất cứ ai có dấu hiệu “ám sát” mình… Đó là phản ứng của người bị bệnh hoang tưởng bị hại.

Nuôi cả đàn gà để... phòng thân

Bệnh viện Tâm thần ban ngày Mai Hương từng chữa trị cho một bệnh nhân bị hoang tưởng bị hại, đi đâu bệnh nhân này cũng cầm theo một lồng gà... phòng thân. Lý do là bệnh nhân luôn nghĩ mình có hẳn một hệ thống người đi đầu độc mình. Từ vợ, bố mẹ, đến người thân, hễ ai mang cơm vào, bệnh nhân đều lấy quá nửa cơm, thức ăn đó cho đàn gà ăn. Bệnh nhân luôn gào lên với người nhà: “Gà ăn không chết thì tao mới ăn”!

Nỗi ám ảnh luôn có người theo dõi, hãm hại mình khiến bệnh nhân hoang tưởng bị hại luôn sống trong sợ hãi. Ảnh minh họa.

Hoang tưởng kiểu kẻ thù rình rập khắp nơi

Một thể loại khác của hoang tưởng bị hại là bệnh nhân luôn nhìn thấy có người hại mình, theo dõi mình ở khắp nơi.

“Chỉ cần thấy có đám người nói chuyện với nhau, có 2 người đưa mắt nhìn mình rồi bỏ đi về phía đồn công an. Sau đó, họ đi sai luật giao thông và bị công an dừng xe lại. Thế là, cùng với một chuỗi sự kiện trước đó, họ sẽ đinh ninh mình bị mưu hại” - BS Ngô Thanh Hồi, Giám đốc Bệnh viện tâm thần ban ngày Mai Hương lý giải sự việc rất logic mà bệnh nhân hoang tưởng bị hại thường suy luận và bám vào đó rất chặt.

Điển hình của bệnh hoang tưởng bị hại là bệnh nhân M (30 tuổi). Anh đã thay đổi công ty làm việc hơn 10 lần, lần nào anh cũng chỉ làm được 5, 6 tháng thì tự ý nghỉ việc vì ở đâu anh cũng thấy có người đang tìm cách trù dập, kìm hãm năng lực, ám hại mình...

Anh M chưa từng học về lập trình máy tính, nhưng có biết qua về máy móc nên hiện chỉ là một nhân viên vi tính. Nhưng do không được đào tạo bài bản nên công ty thường chỉ giao cho anh những việc đơn giản như nhập dữ liệu. Thế nhưng, trong suy nghĩ của anh M là mình bị trù dập, sếp không ưu ái để mình phát triển. Đáng lẽ anh cần được viết chương trình quản lý, lập trình các chương trình khác cao siêu. Thế là trước mỗi lần nghỉ việc anh đều viết đơn kiện ban giám đốc công ty và gởi đi khắp nơi.

Say rượu bệnh lý gây ra hoang tưởng bị hại

Cũng có những người hoàn toàn bình thường, nhưng khi bị say rượu bệnh lý đã gây ra ảo thị, tạo cảm giác hoang tưởng bị hại. Đó là khi họ bị mệt mỏi, chỉ cần uống một liều nhỏ, cũng đủ gây say, tạo ra ảo thị. Ảo thị giống như một làn sương, che phủ, người bị ảo thị nhìn thấy tất cả mọi người như đang tấn công mình. Ngồi trong nhà nhưng họ luôn có cảm giác xe ô tô đâm vào mình… Vì thế họ buộc phải tấn công trước.

BS Nguyễn Văn Dũng, Trưởng phòng Tâm thần nam và điều trị nghiện chất, Viện Sức khỏe tâm thần Quốc gia cho biết: “Tôi biết một bệnh nhân, làm công nhân của một xí nghiệp toa tàu Hà Nội. Hôm đó đi trực đêm về, được một người bạn mời ly rượu khi ăn sáng, khi về nhà, qua một doanh trại bộ đội, nơi có một người bạn làm việc, anh đột nhập vào chơi. Vào đó anh thấy rất nhiều người cầm súng, tưởng tấn công mình, liền cướp súng và bắn vào người khác khiến hai người chết. Sau khi giám định chúng tôi thấy anh này hoàn toàn bình thường, và anh chỉ là say rượu bệnh lý”.

Một trong những nguyên nhân gây ra bệnh hoang tưởng bị hại, là sự rối loạn về chất Dopamine, gây ra sự ức chế, trầm buồn cho bệnh nhân. Khi hormon này bị vượt ngưỡng, người bệnh có cảm giác lo lâu, trầm cảm, và có thể là hoang tưởng bị hại.

Các nhà nghiên cứu cũng đã tính đến yếu tố di truyền trong căn bệnh hoang tưởng vì trung bình tỉ lệ mắc bệnh tâm thần phân liệt là 1% dân số thì nếu có một người trong số cha mẹ bị tâm thần phân liệt thì tỷ lệ mắc bệnh ở các đứa con tăng lên đến 12% .

Tuy nhiên, người ta nhận xét thấy bệnh nhân tâm thần phân liệt dễ tái phát hơn nếu không khí trong gia đình căng thẳng, môi trường xung quanh quá nhiều sang chấn (stress) có thể góp phần thúc đẩy sự xuất hiện bệnh tâm thần phân liệt, trong đó có bệnh hoang tưởng.

Hiện nay, việc điều trị cho bệnh nhân bị hoang tưởng cần sự phối hợp giữa thuốc chống loạn thần và công tác phục hồi chức năng tâm lý xã hội cho bệnh nhân nhưng đa số bệnh nhân cần điều trị trong thời gian rất lâu dài để đề phòng tái phát.


Hiền Lê